Mini ders · Türkçe

Web sitenizi GitHub üzerinden nasıl yayımlarsınız?

Verilen sayfayı bir GitHub alıştırma deposundan yayımlayın ve sonraki düzenlemenin herkese açık siteye ulaştığını doğrulayın.

Etkileşimli derse başlaDers notlarını oku

Bu ders kimler için?

Bir web sitesini internete koymak ve güvenilir biçimde güncellemek isteyenler için. Hazır web sitesi dosyaları verilir; Git komutları yazmadan GitHub Desktop ve kodlama asistanı kullanabilirsiniz.

Başlamadan önce

Kendi GitHub ve Netlify hesaplarınız, GitHub Desktop veya eşdeğer bir erişim gerekir. Ayrı bir deneme deposu ve barındırma projesi kullanın. Sağlanan P1 sayfası, kişisel web sitesi dersini almamış olsanız da çalışır. Örnek cevaplar, hesabınızda tamamlanmış testler değildir; bir cevabın nasıl yazılabileceğini gösterir. Örnekteki gözlemlerin yerine kendi sonuçlarınızı yazın ya da hangi adımda takıldığınızı belirtin.

Tahmini süre: 21–33 dk

Hazır örnek dosyalarla, gerekli hesap ve araçlar kurulmuşken çalışma tahmini. Kurulum, yayınlanma sırası ve e-posta/DNS beklemeleri ayrıca zaman alabilir. Sürelere GitHub Desktop kurulumu, hesaplara erişim ve derleme kuyrukları dâhil değildir. Barındırma kullanımı hesabınızın koşullarına bağlıdır.

Neler öğreneceksin?

  • Bir alıştırma deposunu barındırma hizmetine bağlayın.
  • Görünür bir değişikliği yayımlayıp herkese açık sonucu doğrulayın.
  • Herkese açık sayfa güncel değilse hangi aşamanın başarısız olduğunu bulun.

Uygulama dosyaları

Adım 1

Tanıyabileceğiniz bir sayfa hazırlayın

Önce bir site oluşturmaya çalışmak yerine hazır P1 web sitesini kullanın.

Uygulama dosyalarını açıp index.html, style.css, netlify.toml ve .gitignore dosyalarını aynı proje klasörüne kaydedin. P1 ana sayfasını görmek için index.html dosyasını bilgisayarınızda açın. Ardından kodlama asistanınızdan bu dosyaları ayrı bir deneme deposunun köküne yerleştirmesini isteyin.

Sayfada Portfolio version P1 yazısı görünmeli. Bir deneme deposu ve barındırma projesi seçin; ikisinin de ilgisiz bir canlı site olmadığını kontrol edin.

Somut bir örnek

index.html, style.css, netlify.toml ve .gitignore içeren tek bir uygulama klasörü kullanın. Ana sayfadaki Portfolio version P1 yazısı, daha sonra bu ilk sürümü kesin olarak tanımanızı sağlar.

Verilen P1 web sitesini ve yayımlama dosyalarını kullan. GitHub Desktop ile bunları ayrı bir alıştırma deposunun köküne koymama, değişikliklerde özel dosya bulunup bulunmadığını incelememe ve depoyu kendi Netlify alıştırma projeme bağlamama yardım et. Yayımlamadan önce sor. Herkese açık sayfada P1'i nasıl doğrulayacağımı açıkla; sonra mevcut canlı bir siteyi değiştirmeden küçük bir P2 düzenlemesini yayımlamama yardım et.

Bu adımda kullanılan dosyalar

Start hereUygulama dosyaları

Open or download the files below. When saving a project, keep the folder paths shown in the filenames.

How it works (optional)

Sitenizi GitHub üzerinden internete açın

Yayımlama, başkalarının dosyalarınızı isteyebilmesi için belirli bir sürümü barındırma hizmetine aktarır.

Yerel sayfanız, GitHub deponuz ve barındırma hizmetindeki dağıtım üç ayrı yerdir. Dosyayı bilgisayarınızda kaydetmek, herkese açık sayfayı kendiliğinden güncellemez. Commit bir sürümü kaydeder; bağladığınız barındırma hizmeti bu sürümü yayımlayabilir.

Bu ders için yeni bir deneme projesi kullanın. Klasörde, ilgisiz dosyalarla dolu bir üst klasör yerine gerçek ana sayfanın ve stil dosyasının bulunduğundan emin olun.

Sürümü gözle kontrol etmek için ilk commit’ten önce sayfaya “Portfolio version P1” paragrafını ekleyin. Son ödevde anlamlı içerik değişikliğinizle birlikte bunu P2 yapın. Bu işaret, hangi kopyanın açık olduğunu tahmin etmeden yerel dosyayı, uzak depodaki commit’i ve yayımlanan sayfayı karşılaştırmanızı sağlar.

Çözülmüş örnek

Alex sayfaya görünen “Portfolio version P1” ifadesini ekler. Bu ifade ve commit kimliği, başarılı bir yayımlamayla tarayıcının hâlâ eski sürümü göstermesini birbirinden ayırır.

Extra implementation exercise

P1’i bilgisayarınıza kaydettiniz ama barındırılan sayfada hâlâ P0 yazıyor. Yayımlamanın hangi iki adımı eksik olabilir?

Çözülmüş örneği göster

Önce depoyu, ardından barındırma hizmetinin dağıtım kaydını kontrol edin. Tarayıcıyı yenilemek, barındırma hizmetine hiç ulaşmamış bir değişikliği yayımlayamaz.

  • Değişikliğin commit edilip uzak depoya gönderildiğini kontrol eder.
  • Başarılı dağıtımın bu commit’i kullandığını kontrol eder.

Adım 2

Değişikliği inceleyip GitHub'a gönderin

Yayımlamadan önce dosya listesini kontrol edin.

GitHub Desktop'ta değişen dosyaları asistanınızla inceleyin. İstenen web sitesi dosyalarını commit ile kaydedin ve hazır olduğunuzda alıştırma dalını uzak depoya gönderin. Ortam dosyalarını ve hesap sırlarını depoya koymayın.

Depoyu GitHub'da açın ve istenen ana sayfanın depo kökünde olduğunu doğrulayın. Değişiklikler arasında özel bir dosya varsa herhangi bir şey göndermeden önce onu çıkarın.

Somut bir örnek

Göndermeden önce değişen dosyalar listesini karşılaştırın. index.html ve style.css bu herkese açık sayfaya aittir; özel bir .env dosyası ait değildir. Push yaptıktan sonra, yerel kaydın GitHub’a ulaştığını varsaymak yerine uzaktaki dosya listesini inceleyin.

Bu adımda kullanılan dosyalar

Start hereUygulama dosyaları

Open or download the files below. When saving a project, keep the folder paths shown in the filenames.

How it works (optional)

Depoya doğru dosyaları koyun

Herkese açık site dosyalarından oluşan küçük bir grubu commit edin; göndermeden önce bu grubu inceleyin.

İzlenecek örnek yol: GitHub’da bir deneme deposu oluşturun. GitHub Desktop’ta File → Clone repository akışıyla depoyu yeni bir yerel klasöre kopyalayın. Önce verilen .gitignore dosyasını bu klasöre ekleyin. Ardından yalnızca herkese açık site dosyalarınızı kopyalayın; index.html kökte kalsın. Dosyaları commit için hazırlamadan ve commit etmeden önce değişiklikleri inceleyin.

GitHub Desktop’ta Changes listesini ve farkları inceleyin, commit özeti yazın, hedeflediğiniz dala commit edin ve Push origin seçin. Bunun yerine Publish branch görünüyorsa dalı uzak depoya yayımlayın. Aşağıdaki komut satırı örneği, zaten hazırlanmış bir yerel depo için alternatif yoldur. Git ignore kuralı, daha önce commit edilmiş gizli bilgiyi silmez. Gerçek bir anahtarı yanlışlıkla açığa çıkardıysanız iptal edin ve depodaki sorunu giderin; mevcut dosyayı silmek yeterli değildir.

Çözülmüş örnek

Komut listesi, bilgisayardaki bütün dosyaları değil, adı açıkça belirtilen site dosyalarını commit için hazırlar. Ardından commit’in ne içereceğini kontrol edebilmeniz için hazırlanan farkları gösterir.

git add index.html style.css netlify.toml .gitignore
git diff --cached
git commit -m "Add personal website"

Extra implementation exercise

Commit için hazırladığınız değişikliklerde hizmet anahtarı içeren .env var. Uzak depoya göndermeden önce ne yapmalısınız?

Çözülmüş örneği göster

Dosyayı commit hazırlığından çıkarın, sürüm kontrolünün dışında tutun ve farkları yeniden inceleyin. Anahtar uzak depoya veya başka kişilere ulaştıysa ignore kuralının onu gizli yaptığını varsaymak yerine iptal edin.

Göndermeden önce hazırlanan farkları tekrar inceleyin. Depoda önceden commit’ler varsa anahtar değerini rapora kopyalamadan geçmişi ve uzak depoyu da kontrol edin. Açığa çıkmış gerçek anahtarı yenileyin; .gitignore eklemek önceki ifşayı ortadan kaldırmaz.

  • Gizli bilgi içeren dosyayı commit için hazırlanan gruptan çıkarır.
  • Kimlik bilgisinin daha önce açığa çıkıp çıkmadığını kontrol eder, gerekiyorsa yeniler.

Adım 3

Depoyu barındırma hizmetine bağlayın

Barındırma hizmeti, ana sayfanın bulunduğu klasörü yayımlasın.

Ayrı Netlify alıştırma projenizi oluşturun veya seçin; hedeflediğiniz depo ve dalı bağlayın. Verilen bu sade web sitesi için sunulan yayımlama yapılandırmasını kullanın; bir yazılım çatısı derlemesi gerekmez.

Barındırma hizmetinin başarılı dağıtım bildirmesini bekleyin. Herkese açık URL'yi gizli pencerede açıp P1'i arayın; yalnızca kontrol panelindeki başarı etiketi doğru sayfayı doğrulamaz.

Somut bir örnek

Yerel sayfa: P1. GitHub: P1. Barındırma hizmeti yayımlandığını söylüyor ama herkese açık adres 404 gösteriyor. Sıradaki kontrol, hizmetin gerçekten index.html içeren klasörü yayımlayıp yayımlamadığıdır.

Netlify: dağıtım oluşturma

Bu adımda kullanılan dosyalar

Start hereUygulama dosyaları

Open or download the files below. When saving a project, keep the folder paths shown in the filenames.

How it works (optional)

Barındırma hizmetini bağlayın ve yayımlama klasörünü seçin

Barındırma hizmeti hangi depoyu kullanacağını ve herkese açık dosyaların hangi klasörde olduğunu bilmelidir.

Netlify hesabınızda deneme deposundan yeni bir proje oluşturun ve amaçladığınız üretim dalını seçin. Yalnızca ihtiyaç duyduğunuz depo erişimini yetkilendirin. Düz HTML için derleme komutunu boş bırakın ve depo kökünü yayımlayın.

Verilen netlify.toml, kökün kullanılacağını açıkça belirtir. Framework kullanan bir projede ise o framework’ün derleme çıktısı kullanılır; yapısını kontrol etmeden bu ayarı başka bir projeye kopyalamayın.

Barındırma ayarlarından önce klasör ağacını kontrol edin: depo kökünde index.html ve style.css bulunmalı. Bu düz HTML yolunda publish='.' ile derleme komutunun boş olması birlikte kullanılır. Framework’ün kaynak klasörü, yayımlanacak çıktısı demek değildir; çıktının nerede oluştuğunu kendi derleme talimatları belirler.

Çözülmüş örnek

Kökte index.html varsa “.” klasörünü yayımlamak bu dosyayı ana sayfa olarak sunar. Hazırlanmış ana sayfayı içermeyen bir klasörü yayımlarsanız dağıtım tamamlandığı hâlde kök adreste 404 görebilirsiniz.

[build]
  publish = "."

Netlify: dağıtım oluşturma

Extra implementation exercise

Dağıtım başarılı ama ana sayfa 404 dönüyor. Hangi dosyayla hangi ayarı karşılaştırmalısınız?

Çözülmüş örneği göster

Seçilen yayımlama klasörünün index.html içerdiğini doğrulayın. Yüklemenin tamamlanması doğru klasörün yüklendiğini kanıtlamaz.

  • Depoda veya gerçek derleme çıktısında index.html dosyasını bulur.
  • Dosyanın konumunu yayımlama klasörüyle karşılaştırır.

Adım 4

Güncel olmayan herkese açık sayfanın nedenini izleyin

Depoyu, barındırma kaydını ve tarayıcı sonucunu karşılaştırın.

Asistanınızla küçük bir içerik düzenlemesi yapıp sayfayı P2 olarak işaretleyin. Kaydedin, commit oluşturup uzak depoya gönderin; ardından barındırma hizmetindeki ilgili dağıtımı inceleyin. Karşılaştırmak için önceki P1 kaydını saklayın.

GitHub'daki sürümü, barındırma hizmetinin dağıttığı sürümü ve istenen herkese açık URL'nin ne gösterdiğini kontrol edin. Tarayıcıyı yenilemek, uzak depoya gönderilmemiş bir düzenlemeyi göndermez.

Somut bir örnek

GitHub P2 → barındırma P1 → herkese açık sayfa P1 zinciri, yayımlama aşamasına işaret eder. GitHub P2 → barındırma P2 → herkese açık sayfa P1 ise istenen adresi ve gelen yanıtı kontrol etmeyi gerektirir. Eski görünen aynı sayfanın farklı nedenleri olabilir.

Bu adımda kullanılan dosyalar

Start hereUygulama dosyaları

Open or download the files below. When saving a project, keep the folder paths shown in the filenames.

How it works (optional)

Canlı sayfayı commit’iyle eşleştirin

Yalnızca yeşil bir dağıtım işaretini değil, yayımlanan sürümü ve ziyaretçinin deneyimini kontrol edin.

Barındırma hizmetinin verdiği herkese açık adresi gizli tarayıcı penceresinde açın. Ana sayfanın ve stil dosyasının sahip hesabınızda oturum açmadan yüklendiğini doğrulayın. Sayfa içi bağlantılara tıklayın ve P1 işaretini kontrol edin.

Barındırma hizmetinin kaydettiği commit’i deponun amaçladığınız son commit’iyle karşılaştırın. Eski sayfa; önceki bir dağıtımdan, beklenmeyen daldan veya önbellekten geliyor olabilir. Sonraki kontrolü bu gözlemlere göre seçin.

Çözülmüş örnek

Kullanışlı bir kayıt; commit’i, dağıtım adresini ve görünen sürüm işaretini içerir. Dağıtım kaydında P1 commit’i varken sayfa P0 gösteriyorsa rastgele derleme ayarı değiştirmeden önce istenen adresi ve yanıtı inceleyin.

Extra implementation exercise

Depoda P2 var ama dağıtım kaydı P1 commit’ini gösteriyor. Bu öncelikle tarayıcıyı yenilemeyle çözülecek bir sorun mu?

Çözülmüş örneği göster

Hayır. Barındırma hizmetinin P2 commit’ini neden yayımlamadığını araştırın. Tarayıcı önbelleğini, ancak amaçlanan sürümün gerçekten yayımlandığını doğruladıktan sonra inceleyin.

  • P2’nin henüz yayımlanmadığını belirler.
  • Dal seçimini ve son derlemenin sonucunu kontrol eder.

Adım 5

P2'yi yayımlayıp doğrulayın

Tanıyabileceğiniz gerçek bir herkese açık güncellemeyle bitirin.

P2 değişikliğini aynı alıştırma yolu üzerinden yayımlayın. Son adresi oturum kapalıyken açıp etkilenen bağlantıyı veya içeriği deneyin. Araçlardaki P1 ve P2 değişiklik/dağıtım kimliklerini saklayın.

Yalnızca yeşil dağıtım simgesini değil, işareti ve gerçekten değişen özelliği doğrulayın. Tamamlayamadığınız adımları belirtin.

Somut bir örnek

Yararlı bir P2 teslim kaydı üç şeyi birleştirir: depodaki ilgili değişiklik, barındırma kaydı ve görünür yeni cümle. Amaçlanan içerik herkese açık sayfada görünmüyorsa hizmetin yeşil simgesi son adımın kontrol edildiği anlamına gelmez.

Bu adımda kullanılan dosyalar

Start hereUygulama dosyaları

Open or download the files below. When saving a project, keep the folder paths shown in the filenames.

How it works (optional)

Ödeviniz: ikinci bir sürüm yayımlayın

İlk başarılı yayımlamadan sonra aynı akışın yeniden çalıştığını gösterin.

Proje açıklaması eklemek gibi görünür ve anlamlı bir değişiklik yapın. Kendi deponuzda commit edip gönderin. İlgili dağıtımı bekleyin ve herkese açık sayfayı doğrulayın.

İki sürümün de kayıtlarını saklayın. Commit’lerle dağıtımlar arasındaki ilişkiyi ileride önizleme ve geri alma derslerinde kullanacaksınız.

Çözülmüş örnek

Önce/sonra kaydınız, neyin değiştiğini söylemeli ve iki commit’i de belirtmeli. Herkese açık adres tek başına kişinin hangi sürümü gördüğünü söylemez.

Çözümün bütün adımlarını reference/assignment-walkthrough.txt dosyasında bulabilirsiniz. Adımları kendi sonucunuzla karşılaştırın; kontrol kaydını kendi projenizde gözlemlediklerinizle doldurun.

Extra implementation exercise

P2’yi yayımlayın ve barındırma hizmetinin amaçlanan commit’i sunduğunu gösterin.

  1. Görünen bir öğeyi değiştirin, sürüm işaretini P1’den P2’ye güncelleyin ve farkları inceleyin.
  2. Commit edip gönderin; eşleşen dağıtımı bulun.
  3. Herkese açık adresi deneyin ve yeni sürüm işaretini kaydedin.
Çözülmüş örneği göster

İlk commit’ten önce görünen bir paragrafa 'Portfolio version P1' yazın. Sayfayı kaydedin, GitHub Desktop Changes bölümündeki farkları inceleyin; yalnızca index.html/style.css/netlify.toml/.gitignore dosyalarını commit edip hedeflediğiniz dalı gönderin. GitHub’ın dosya görünümünde bu dört dosyanın depo kökünde bulunduğunu doğrulayın.

Commit kimliğini P1 olarak kaydedin. Netlify’da aynı depo ve dalı seçin; derleme komutunu boş bırakıp publish='.' kullanın. Başarılı dağıtımın commit’ini P1 ile eşleştirin; ardından herkese açık adresi oturum açmadan açıp işareti okuyun. İşareti P2 yapın, commit/gönderme/dağıtım adımlarını tekrarlayın ve iki kaydı da saklayın.

Kullanışlı bir teşhis: depo=P2, dağıtım=P1, görünen işaret=P1 → dalı, derlemeyi ve dağıtım durumunu inceleyin. Farklı durum: dağıtım=P2, görünen işaret=P1 → önce istenen alan adını, yanıtı ve önbelleği inceleyin. Git’in gizleyip gizleyemeyeceğini denemek için gizli bilgi yayımlamayın; göndermeden önce hazırlanan farkları ve varsa geçmişi inceleyin.

  • Herkese açık içerik, P2 değişikliğiyle ve kaydedilen commit’le eşleşir.
  • Ana sayfa, CSS ve gezinme sahip hesabıyla giriş yapmadan çalışır.

Ders işine yaradı mı?

Beğenebilir, faydalanacağını düşündüğün biriyle paylaşabilirsin.

Öğrenmeye devam edin

Diğer dersleri inceleyin