Mini ders · Türkçe

Web sitenizin verilerini nasıl yedekler ve geri yüklersiniz?

Verilen alıştırma kayıtlarının gerçek yedeğini indirin, ayrı ve boş bir alıştırma hedefine geri yükleyin; kurtarılan değerleri kontrol edin.

Etkileşimli derse başlaDers notlarını oku

Bu ders kimler için?

Web sitesi verilerinin kurtarılmasını anlamak ve doğrulamak isteyenler için. İlk alıştırma hazır verilerle tarayıcıda çalışır; PostgreSQL, Bash ve geçiş komutları isteğe bağlı ileri çalışmadır.

Başlamadan önce

Bir tarayıcı ve verilen yerel yedekleme alıştırması. Bu alıştırma için hesap, özel veri veya veritabanı kurulumu gerekmez. Gerçek barındırılan site yedeği ayrıca kendi sağlayıcınızın desteklediği araçları ve erişimi gerektirir; isteğe bağlı veritabanı atölyesi yalnızca gözden çıkarılabilir hedefler kullanır.

Tahmini süre: 24–41 dk

Hazır örnek dosyalarla, gerekli hesap ve araçlar kurulmuşken çalışma tahmini. Kurulum, yayınlanma sırası ve e-posta/DNS beklemeleri ayrıca zaman alabilir. Bu, tek tablonun mantıksal dışa aktarımını öğreten bir alıştırmadır; eksiksiz canlı sistem yedeği veya belirli bir ana geri dönüş (PITR) çözümü değildir. Veritabanı hesapları ve araçların kurulumu ek süre ister.

Neler öğreneceksin?

  • Kaydedilmiş web sitesi koduna güvenmek yerine indirilebilir yedek oluşturun.
  • Ayrı alıştırma hedefine geri yükleyin ve gerçek kayıtları karşılaştırın.
  • Alıştırmanın hangi gerçek web sitesi verilerini ve izinlerini kapsamadığını belirtin.

Uygulama dosyaları

Adım 1

Yedeğin neyi koruduğunu seçin

Web sitesi kodu ve saklanan kayıtlar farklı şeylerdir.

practice/index.html dosyasını açıp verilen kaynak kayıtları ve ayrı, boş geri yükleme hedefini inceleyin. Bunlar gerçek web sitesi veritabanınız değil, kurgusal yerel kayıtlardır.

Yalnızca web sitesi deposunu kaydetmek, form kayıtlarının veya yüklemelerin kurtarılabildiğini doğrulamaz. Alıştırmanın tam olarak hangi verileri kapsadığını belirtin.

Somut bir örnek

Site kodu Git'te olabilir; müşteri kayıtlarıysa yalnızca başka hizmette bulunabilir.

Yerel kaynak iki örnek notla başlar: 1 numaralı “Practice note: first visitor task” ve 2 numaralı “Practice note: saved contact preference”. Ekle düğmesi, 3 numaralı “Restore check: turquoise notebook” kaydını ekler. İngilizce örnek metinleri değiştirmeden karşılaştırın; bunlar yazmanız gereken kodlar değil, alıştırmanın verileridir.

Verilen yerel yedekleme alıştırmasını aç. Kaynak kayıt yedeğini indirmeme, ayrı ve boş hedefine geri yüklememe ve kimlikleri/metinleri tam olarak karşılaştırmama yardım et. Yerel kapsamı dürüstçe açıkla: Bu, tamamlanmış barındırılan veritabanı yedeği değildir. Sonradan isteğe bağlı PostgreSQL betiklerini kullanırsam önce kaynak/boş hedefi benimle incele; yıkıcı komutları asla çalıştırma veya canlı ortama dokunma.

Bu adımda kullanılan dosyalar

Start hereUygulama dosyaları

Open or download the files below. When saving a project, keep the folder paths shown in the filenames.

How it works (optional)

Yedeği geri yükleyerek işe yaradığını gösterin

Bir yedek dosyası ancak içindekiler ihtiyaç duyduğunuz veriyi ve durumu yeniden oluşturabiliyorsa yararlıdır.

Git deponuz site kodunu geri getirebilir ama veritabanı kayıtlarını veya yüklenen dosyaları hiç içermeyebilir. Veriyi kurtarmak için ayrı bir plan gerekir.

Bu derste küçük bir PostgreSQL uygulama tablosu dışa aktarılıp ayrı, boş bir veritabanına yüklenir. Dar kapsam, ilk kurtarma denemesini anlaşılır kılar. Kapsam tablosu da bu yedeğin neleri korumadığını açıkça gösterir.

Çözülmüş örnek

Bilinen not metni “Restore check: turquoise notebook”. Geri yükledikten sonra yalnızca dolu bir arşiv dosyası görmek yetmez; hedefte bu metni ve ona ait ID’yi aynen okumalıyız.

Extra implementation exercise

Kaynak kodunuz Git’te. Bu, dünkü form gönderimlerini geri getirebileceğinizi kanıtlar mı?

Çözülmüş örneği göster

Hayır. Kayıtlar, kod deposunun dışındaki veritabanında durur. Veriyi geri getirecek bir kaynak ve beklenen kayıtları gerçekten oluşturduğuna dair kanıt gerekir.

  • Uygulama koduyla saklanan veriyi birbirinden ayırır.
  • Veri yedeği ve geri yükleme kontrolü ister.

Adım 2

İnceleyebileceğiniz yedek indirin

Hedefi temizlemeden veya değiştirmeden önce gerçek dosya oluşturun.

Yerel uygulamada “Download backup” seçin. Kaynak notlardan practice-backup.json oluşturur. İndirilen dosyayı tutun; asistanınızdan veya düz görüntüleyiciden, değiştirmeden iki kayıt kimliğini ve metnini göstermesini isteyin.

Kaynak ve geri yükleme hedefi yalnızca bu açık sayfada yaşar. Örnek sayfa kalıcı barındırılmış depolama olmadığı için ayrılmadan veya yeniden yüklemeden indirin. Sonraki adım, indirilen dosyanızı ayrı hedefe geri yükler.

Somut bir örnek

Kayıt eklemeden önce dışa aktarılan dosya iki not içermeli: ID 1 ve 2, tam kaynak metinleriyle. Tanıdık dosya adının farklı veya eksik kayıt içermesi istenen yedek değildir.

Bu adımda kullanılan dosyalar

Start hereUygulama dosyaları

Open or download the files below. When saving a project, keep the folder paths shown in the filenames.

How it works (optional)

Hangi verileri dışa aktaracağınızı açıkça seçin

Yedeklenecek veriyi bilinçli seçin; arşivi ve bağlantı bilgilerini özel tutun.

START-HERE.txt ile iki deneme veritabanını hazırlayın. seed.sql dosyasını yalnızca kaynakta, sonra export.sh betiğini kaynağın özel bağlantı URL’siyle çalıştırın. Özel biçimli arşiv belirtilen tabloyu içerir; içerik listesi bunu incelemenizi sağlar.

Betikler başka ortama taşınabilmesi için no-owner/no-privileges seçeneklerini kullanır. Hesap rollerini veya canlı sistemin izin düzenini yeniden kurmazlar. Gerçek uygulamada hassas veri içerebilecekleri için arşivleri özel tutun ve uyumlu veritabanı araçları kullanın.

Geri yüklemeden önce backups/contents.txt dosyasını okuyun. Bu test verisi için TABLE public backup_practice_notes ve TABLE DATA public backup_practice_notes girdilerini, ayrıca birincil anahtar kısıtını arayın. Sayısal arşiv kimlikleri ve ifadeler araç sürümüne göre değişebilir. Yalnızca başka tabloyu içeren liste, bu tablonun aktarıldığını kanıtlamaz.

Çözülmüş örnek

Dosyanın denetim toplamı, daha sonra değişip değişmediğini anlamaya yardım eder. Arşivde gereken bütün tabloların bulunduğunu veya birinin onu geri yükleyebildiğini kanıtlamaz.

PostgreSQL: pg_dump · Supabase: veritabanı yedeğinin kapsamı

Extra implementation exercise

Arşivin denetim toplamı doğru. Hangi iki önemli soru hâlâ yanıtlanmalı?

Çözülmüş örneği göster

Gerekli bütün veriler dahil mi ve hedeflenen ortama doğru biçimde yüklenebiliyor mu? Dosyanın bozulmamış olması, kapsamının eksiksiz veya geri yüklenebilir olmasıyla aynı şey değildir.

  • Gerekli verilerin tamamının yedeğe alınıp alınmadığını sorar.
  • Gerçek geri yükleme ile veri ve izin kontrolleri ister.

Adım 3

Ayrı hedefe geri yükleyin

Yalnızca içe aktarma iletisini değil, kurtarılan değerleri doğrulayın.

“Separate restore target” bölümünde indirdiğiniz practice-backup.json seçin. Geri yüklenen her kimliği ve metni hâlâ görünen kaynakla karşılaştırın; hedef artık kaynağı değiştirmeden aynı iki notu içermeli.

Sonra “Download an invalid example” üzerinden sağlanan invalid-backup.json örneğini kullanın. Önceden geri yüklenmiş hedefi bozmadan reddedilmeli. Bozuk dosyanın iyi geri yüklenmiş verinin yerini alamadığını test ediyorsunuz.

Somut bir örnek

Başarılı iki not geri yüklemesinde iki tarafta da ID 1 ve 2 vardır. Geçersiz dosya denemesinden sonra aynı hedef notları kalmalı; hata ardından hedefin boşalması koruma kontrolünü geçmezdi.

Bu adımda kullanılan dosyalar

Start hereUygulama dosyaları

Open or download the files below. When saving a project, keep the folder paths shown in the filenames.

How it works (optional)

Ayrı ve boş bir hedefe geri yükleyin

Kurtarma alıştırması, çalışan tek kopyanın üzerine yazmamalı.

restore.sh betiğini ayrı ve boş hedefte çalıştırın; onaylamadan önce yazdırdığı veritabanı kimliğini inceleyin. --clean veya DROP kullanmaz. Aynı tablo zaten varsa sessizce üzerine yazmak yerine hata vermelidir.

Geri yüklemeden sonra iki satırı ve tam değerlerini inceleyin. Kaynağın değişmediğini doğrulayın. Gerçek uygulamada indeksler, kısıtlar, ilişkiler, roller ve erişim politikaları da denetlenmelidir; bu küçük alıştırma bilerek o geniş garantileri vermez.

Çözülmüş örnek

Aynı tablonun zaten bulunduğu hedef, bu betiğin beklediği boş deneme ortamı değildir. Sırf hatayı susturmak için veri silen seçenekler eklemek yerine nedeni araştırın.

PostgreSQL: pg_restore

Extra implementation exercise

Hedef tablo zaten bulunduğu için geri yükleme başarısız. Hemen --clean eklemeli misiniz?

Çözülmüş örneği göster

Hayır. Doğru, boş ve gözden çıkarılabilir veritabanını seçtiğinizi doğrulayın. Etkisini anlamadan silici seçenek eklemek yerine bu alıştırma için yeni boş hedef kullanın.

  • Önce hedefin kimliğini ve olması gereken durumu kontrol eder.
  • Sorun çözme kısayolu olarak verinin üzerine yazmaktan kaçınır.

Adım 4

Yeni bir kayıtla tekrarlayıp eksikleri belirtin

Yedekleme alışkanlığı, değişmiş veri kümesini yeniden sınamayı içerir.

“Add the third record” seçin; kaynağa ID 3 “Restore check: turquoise notebook” eklenir. Yeni yedek indirin ve önceki iki notlu dosyadan ayrı tutun. Yeni dosyayı geri yüklemeden “Empty target” seçin; kaynak üç notta kalmalı.

Geri yüklenen üç kimliği/metni de karşılaştırın. Sonra gerçek sitenizin ihtiyaç duyacağı ek kapsamı recovery-plan.csv ile listeleyin: Gerçek veritabanı, yüklenen dosyalar, ilişkiler, yetkiler ve sağlayıcının kurtarma süreci. Aşağıdaki PostgreSQL betikleri, yalnızca doğrulanmış geçici veritabanları için ayrı, isteğe bağlı alıştırmadır.

Somut bir örnek

Eski dosya yalnızca ID 1 ve 2’yi doğru geri yükleyebilir. Yeni turkuaz defter kaydını kurtarmak için yeni üç notlu çıktı gerekir. Eski dosyanın başarılı geri yüklenmesi en güncel verinin yedeklendiğini kanıtlamaz.

Bu adımda kullanılan dosyalar

Start hereUygulama dosyaları

Open or download the files below. When saving a project, keep the folder paths shown in the filenames.

How it works (optional)

Ödeviniz: yeni yedeği deneyin ve eksik kalanları yazın

Yedeğin ne kadar güncel olduğunu ve hangi verileri kapsadığını görünür kılın.

Kaynağa ayırt edici üçüncü notu ekleyin, yeni arşiv alın ve başka boş hedefe yükleyin. Tarih/saatini, hash değerini, bilinen ID ve metinleri, geri yükleme süresini kaydedin.

Yüklenen görselleri ve oturum açan kullanıcıları da olan varsayımsal bir site için kurtarma planını doldurun. Eksik parçaları hangi sağlayıcı araçlarının veya ayrı dışa aktarımların karşılayacağını ve geri geldiklerini nasıl kanıtlayacağınızı belirtin.

Çözülmüş örnek

Bir görseli işaret eden veritabanı satırı, görsel dosyasının baytlarını içermez. Kurtarma sonrasında sitenin çalışması için ikisi de gerekebilir.

Çözümün bütün adımlarını reference/assignment-walkthrough.txt dosyasında bulabilirsiniz. Adımları kendi sonucunuzla karşılaştırın; kontrol kaydını kendi projenizde gözlemlediklerinizle doldurun.

Extra implementation exercise

Yeni notun geri yüklendiğini gösterin ve gerçekçi bir kapsam/kurtarma kontrol listesi yazın.

Çözülmüş örneği göster

Bilinen iki satırı yalnızca kaynak deneme veritabanına ekleyin. Belirtilen tabloyu dışa aktarın; arşivde tablo, veri ve kısıt girdilerini inceleyip hash değerini özel tutun. Bu aktarım başka tabloları, rolleri, verilen izinleri, kullanıcı doğrulama sistemini veya yüklenen dosya baytlarını içermez.

Kimliğini kontrol ettikten sonra farklı, boş ve gözden çıkarılabilir bir veritabanına yükleyin. ID 1 ile 'Restore check: turquoise notebook' metnini ve ID 2’yi okuyun. Kaynağın değişmediğini doğrulayın. Tablo zaten var hatası, temizleme seçenekleriyle silmek için değil, başka boş hedef seçmek için nedendir.

ID 3 ile yeni ayırt edici bir not ekleyin, yeni arşiv alın ve başka yeni hedefe yükleyin. Üç satırın tam değerlerini kontrol edin. Eksik dosyalar, kimlik doğrulama ve izinler için ayrı planı doldurun; tek tabloluk denemenin bu sistemleri kurtardığını söylemeyin.

  • Yeni veri, ayrı bir geri yüklenmiş hedeften okunur.
  • Eksik dosyalar, kimlik doğrulama ve izinler açıkça hesaba katılır.

Ders işine yaradı mı?

Beğenebilir, faydalanacağını düşündüğün biriyle paylaşabilirsin.

Öğrenmeye devam edin

Diğer dersleri inceleyin