
Mini ders 5 / 30 · Siteyi kurun ve yayımlayın
Sayfayı telefon kullanan bir ziyaretçi gibi deneyin
Bu ders kimler için?
Web sitesi telefonda zor kullanılanlar için. Görünür bir sorunu tarif edip verilen dosyaları kodlama asistanına düzenletebilirsiniz; CSS bilgisi gerekmez.
CSS kuralları listesiyle değil, görevle başlayın.
Bu derste ne öğreneceksiniz?
- Telefonda kullanıma ilişkin somut bir sorun bulun.
- İçeriği kaybetmeden sınırlı bir düzeltme isteyin.
- Bağlantıları, büyütülmüş metni ve geniş görünümleri yeniden sınayın.
Açıklama, çözülmüş örnek ve alıştırma
Başlamadan önce
Bir tarayıcı ve sağlanan önce/sonra galerisi yeterli. Kodlama asistanı klasörü açıp değiştirebilir. Varsa gerçek telefon, yoksa dar bir tarayıcı görünümü kullanın; ayrı mobil uygulama gerekmez. Örnek cevaplar, hesabınızda tamamlanmış testler değildir; bir cevabın nasıl yazılabileceğini gösterir. Örnekteki gözlemlerin yerine kendi sonuçlarınızı yazın ya da hangi adımda takıldığınızı belirtin.
Başlamak için gereken beceriler
Bu dersleri bitirmiş olmanız şart değil; gereken beceriler sizde zaten varsa buradan başlayabilirsiniz. Hazır değilseniz bağlantılardaki hazırlık derslerini açın. Başlangıç dosyaları verildiği için önceden kişisel bir siteniz olması gerekmiyor.
- İlk kişisel web sitenizi nasıl kurarsınız?
Verilen başlangıç projesinden bir tanıtım, projeler bölümü ve iletişim yolu oluşturun.
Tahmini süre: 20–32 dk
Hazır örnek dosyalarla, gerekli hesap ve araçlar kurulmuşken çalışma tahmini. Kurulum, yayınlanma sırası ve e-posta/DNS beklemeleri ayrıca zaman alabilir. Süreler küçük bir sayfa içindir. Mümkünse gerçek telefonda da deneyin; tarayıcının cihaz benzetimi gerçek cihazdaki her koşulu tekrarlamaz.
Konuyu anlayalım
before/index.html dosyasını yaklaşık 390 piksel telefon genişliğinde açın. Bir proje bulmayı ve Contact bölümüne ulaşmayı deneyin. Karşılaştırmak için geniş görünümü saklayın; rahatça okuyamadığınız veya kullanamadığınız ilk öğeyi not edin.
Yana kaydırmanız gerekip gerekmediğini veya bir bağlantının ekran dışında kalıp kalmadığını gözlemleyin. Daha küçük görünen bir sayfanın kullanılabilir olduğunu varsaymayın.
Somut bir örnek
Sağlanan before sayfası geniş, iki kartlı bir düzene sahip. Dar görünümde önce A community garden diary projesini, sonra Contact’ı bulmayı deneyin. “Bu genişlikte ikinci kart sağ kenarın dışında kalıyor” ifadesi test edilebilir bir sorunu anlatır.
before/index.html dosyasını aç ve verilen galeriyi incele. İki projeyi ve Contact bölümünü koruyarak telefondaki taşmayı düzelt. Masaüstü kullanılabilir kalsın. Sırf kaydırmayı kaldırmak için içeriği gizleme. Görünür değişikliği açıkla; 320px,390px,masaüstü,klavye ve büyütülmüş metin kontrollerinde bana yardım et. Sonucu denemeden önce CSS dersi almam gerekmiyor.Bu adımda kullanılan dosyalar
Buradan başlayınUygulama dosyaları
Dosyaları aşağıdan açabilir veya tek tek indirebilirsin. Projeyi kaydederken dosya adlarında gösterilen klasör yapısını koru.
Sıra sizde
Verilen telefon görünümünde ziyaretçinin hangi işlemi zorlaşıyor veya engelleniyor?
Çözülmüş örneği göster
Örnek gözlem: Yaklaşık 390 pikselde ilk okuma kulübü kartını görebiliyorum ama ikinci bahçe kartını görmek için yana kaydırmam gerekiyor. İki projeyi bulmak zor. Düzeltme kontrolünde aynı genişliği ve görevi kullanacağım.
İyi bir cevap neleri içermeli?
- Belirtilen dar genişlikte engellenen veya zorlaşan somut bir ziyaretçi işlemini söyler.
- Yalnızca daha güzel tasarım istemek yerine görünür taşmayı veya erişilemeyen içeriği belirler.
Nasıl çalışır? (isteğe bağlı)
Sitenizi telefonda kullanılabilir hale getirin
Telefona uygun bir sayfada kişi, düzenle uğraşmak zorunda kalmadan yapmak istediği işi bitirebilir.
Deneyeceğimiz işlem, bir projeyi bulup iletişim yoluna ulaşmak. Yalnızca sayfanın küçülmüş görünmesine bakmak yerine bu işlemi dar ekranlarda kontrol edeceğiz.
before/index.html dosyasını açın ve tarayıcının görünür alanını yaklaşık 390 piksel genişliğe getirin. Örnek, özellikle sabit genişlik kullandığı için ekranın dışına taşar. Karşılaştırmak üzere bilgisayar genişliğindeki görünümü de elinizin altında tutun.
Çözülmüş örnek
Ziyaretçi proje bağlantısına ulaşmak için sayfayı yana sürüklemek zorundaysa bütün sözcükler sayfada bulunsa bile kullanım zordur. Yatay kaydırma çubuğunu gizlemek, düzenin asıl sorununu çözmez.
Ek teknik alıştırma
Proje bağlantısı var ama telefon ekranının dışında; ona ulaşmak için yana kaydırmak gerekiyor. Kontrolümüz başarılı sayılır mı?
Çözülmüş örneği göster
Hayır. Görünür alanı aşan öğeyi bulun ve ölçüsünü düzeltin. Sonra projeden iletişime ulaşmayı yeniden deneyin.
- Yalnızca bağlantının varlığına değil, kişinin onu kullanıp kullanamadığına bakar.
- Taşmayı gizlemek yerine nedenini incelemek gerektiğini söyler.

Adım 1 · Web sitenizi telefonda rahat kullanılır hale nasıl getirirsiniz?
Görünür tek bir düzeltme isteyin
Belirtinin arkasındaki yerleşim kuralını asistan belirlesin.
Açıklama, çözülmüş örnek ve alıştırma
Konuyu anlayalım
Asistana verilen klasörü ve bir ekran görüntüsü veya kesin açıklama verin. Telefondaki taşmayı kaldırırken iki proje kartını ve Contact bölümünü korumasını isteyin. Kodu sizin için inceleyip değiştirebilir.
Aynı genişlikte yeniden yükleyip başarısız işlemi tekrarlayın. Bir projeyi gizlemek veya metnini kesmek başarılı bir düzeltme değildir.
Somut bir örnek
Önce: Bahçe kartı sağda, ekran dışında. İstek: İki kartı da koru ve burada okunabilir yap. Sonra: Bahçe kartını bulmayı tekrar dene; yalnızca ilk kartın güzelleşmesi asıl sorunu çözmez.
Bu adımda kullanılan dosyalar
Buradan başlayınUygulama dosyaları
Dosyaları aşağıdan açabilir veya tek tek indirebilirsin. Projeyi kaydederken dosya adlarında gösterilen klasör yapısını koru.
Sıra sizde
Neyin korunmasını istediniz ve düzeltilen görünüm bu isteği karşıladı mı?
Çözülmüş örneği göster
Örnek istek ve kontrol: “İki proje kartını ve Contact’ı koru; bahçe kartının bütün metnini yana kaydırmadan okunabilir yap.” Değişiklikten sonra aynı 390 piksel görünümünü kontrol ettim: İki kart da vardı ve Contact erişilebilirdi. Bahçe kartının kaldırılması isteğimi karşılamazdı.
İyi bir cevap neleri içermeli?
- Düzeltmeden sonra hangi proje/iletişim içeriğinin kalması gerektiğini belirtir.
- Asıl işlemi aynı genişlikte tekrarlar ve artık çalışıp çalışmadığını bildirir.
Nasıl çalışır? (isteğe bağlı)
Fazla geniş olan öğeyi bulun
Her şeyi değiştirmeden önce sayfayı ölçün ve en büyük sabit genişlikli öğeleri inceleyin.
Geliştirici araçlarında main öğesine ve proje ızgarasına bakın. Başlangıçta main 1100 piksel, her ızgara sütunu 500 piksel genişliğinde. Bunların hiçbiri 390 piksellik ekrana uyum sağlamıyor.
viewport meta etiketi zaten var. Tekrar eklemek sabit genişlikleri kaldırmaz. Taşan öğenin kutusunu kullanılabilir ekran alanıyla karşılaştırın ve uyuşmazlığa neden olan ölçü kuralını değiştirin.
main düzeldikten sonra ızgarayı da inceleyin: iki 500px sütun, aralarındaki boşluk hariç 1000px ister. repeat(2, minmax(0, 1fr)) gibi esnek sütunlar kullanın. İki okunabilir kart artık sığmadığında tek sütuna geçin. İçeriğin bozulduğu genişliğin biraz üstünde ve altında deneyin.
Çözülmüş örnek
Bu main kuralı en büyük genişliği belirlerken kapsayıcının kullanılabilir alana kadar daralmasına izin verir. border-box ise iç boşlukların atanan genişliğin içinde kalmasını sağlar.
* { box-sizing: border-box; }
main {
width: min(1100px, 100%);
margin: auto;
padding: 24px;
}Ek teknik alıştırma
main düzeldikten sonra iki 500 piksellik sütun hâlâ taşıyor. Hangi kuralı düzeltmek kaldı?
Çözülmüş örneği göster
Izgara hâlâ iki sabit 500 piksellik sütun ve aralarındaki boşluğu istiyor. Sütunları esnek yapın; içerik gerektirdiğinde tek sütuna geçin.
- Izgara sütunlarının sabit genişliklerini belirler.
- Düzeni düzeltmek yerine bütün metni küçültmeye çalışmaz.

Adım 2 · Web sitenizi telefonda rahat kullanılır hale nasıl getirirsiniz?
Yakın bir genişliği kontrol edin
Düzeltme, örnek boyutun çevresindeki boyutlarda da çalışmalıdır.
Açıklama, çözülmüş örnek ve alıştırma
Konuyu anlayalım
Uzun bir başlıkla daha dar ve biraz daha geniş görünümü deneyin. Yalnızca içeriğin sıkıştığı veya okunamadığı yerlerde ek düzenleme isteyin. Özel bir kırılma noktası sayısını kendiniz seçmeniz gerekmez.
Sınanan genişliklerde kartların ve metinlerin okunabildiğini, bağlantılara ulaşılabildiğini doğrulayın. Geniş ekran karşılaştırmasını da saklayın.
Somut bir örnek
390 pikselde çalışan bir düzeltme 320’de hâlâ bozulabilir. İki genişlikte de aynı uzun bahçe projesi başlığını kullanın; ardından geniş görünümde bir kartın kaybolmadığını doğrulayın.
Bu adımda kullanılan dosyalar
Buradan başlayınUygulama dosyaları
Dosyaları aşağıdan açabilir veya tek tek indirebilirsin. Projeyi kaydederken dosya adlarında gösterilen klasör yapısını koru.
Sıra sizde
Hangi genişlikleri denediniz; içerik nerede kullanılabilir kaldı, nerede sorun çıktı?
Çözülmüş örneği göster
Örnek kontrol kaydı: Yaklaşık 320 ve 390 pikselde iki proje başlığını da okuyabildim, Contact’a yana kaydırmadan ulaşabildim. Yaklaşık 1440 pikselde iki kart da duruyordu. Bunlar bu tarayıcı görünümlerini kapsar; her telefon veya ekran için sonuç vermez.
İyi bir cevap neleri içermeli?
- Birden fazla dar genişliği ve geniş görünüm karşılaştırmasını belirtir.
- Aynı içeriğin ve bağlantıların nerelerde kullanılabilir kaldığını veya tam hangi genişlikte bozulduğunu bildirir.
Nasıl çalışır? (isteğe bağlı)
Yerleşimi içeriğin rahat okunmasına göre seçin
Esnek sütunlar ve dar ekranda tek sütuna geçiş, kartları yazılarını küçültmeden okunabilir tutar.
Esnek sütunlarda minmax(0,1fr) kullanın; uygun bir dar genişlikte tek sütun kuralı ekleyin. Düzenin değişeceği eşik her telefon için ortak bir sayı değil, içeriğinize bağlı bir karardır. Gerçek başlıklarınızı ve bağlantılarınızı o genişliğin çevresinde deneyin.
clamp ile başlığı ekrana göre büyüyüp küçülecek şekilde tutun ve uzun metnin alt satıra geçmesine izin verin. Gerçek proje adı veya adres, örnekten uzun olabilir; onu da deneyin. Kendi düzeltmenizi denedikten sonra bakmanız için çözümde tam CSS dosyası bulunuyor.
Tek başına 1fr sütununun, uzun içerikten etkilenebilen otomatik bir en küçük genişliği vardır. minmax(0,1fr), sütunun bunun altına inmesine izin verir. Satır bölünmesi ve tek sütuna geçiş de içeriği kullanılabilir tutar. Böylece sorun overflow:hidden ile saklanmak yerine asıl ölçü kuralında çözülür.
Çözülmüş örnek
İki sütunlu galeri, aynı içeriği ve bağlantıları koruyarak tek sütuna dönüşebilir. Kullanıcının telefon için başka bir sayfaya ihtiyacı yoktur.
.projects {
display: grid;
grid-template-columns: repeat(2, minmax(0, 1fr));
gap: 24px;
}
@media (max-width: 700px) {
.projects { grid-template-columns: 1fr; }
}MDN: farklı ekranlara uyarlanan tasarım
Ek teknik alıştırma
Örnekte tek sütuna geçiş 700 pikselde, fakat sizin kartlarınız 710 pikselde bile sıkışıyor. 700 değerini korumalı mısınız?
Çözülmüş örneği göster
Hayır. İçeriğin rahat kaldığı bir genişlikte geçiş yapın. Sayıyı denemeden kopyalamak yerine yeni genişliğin hemen üstündeki ve altındaki düzeni kontrol edin.
- Geçiş genişliğini gerçek içeriğin ihtiyacına göre seçer.
- Yeni eşiğin hem üstünü hem altını yeniden dener.

Adım 3 · Web sitenizi telefonda rahat kullanılır hale nasıl getirirsiniz?
Denetimleri ve daha büyük metni kullanın
Yerleşim, telefonda kullanılabilirliğin yalnızca bir parçasıdır.
Açıklama, çözülmüş örnek ve alıştırma
Konuyu anlayalım
Projects ve Contact bağlantılarını kullanın, klavyeyle bağlantılar arasında ilerleyin ve tarayıcı yakınlaştırmasını veya metin boyutunu artırın. Menü fareyle üzerine gelmeye bağlıysa asistandan dokunmaya/klavyeye uygun bir yol isteyin.
Odağın görünür olduğunu ve metin büyüdüğünde aynı temel işlemlerin kullanılabildiğini kontrol edin. Mümkünse gerçek telefon deneyin; benzetim kullandıysanız dürüstçe belirtin.
Somut bir örnek
Klavye kontrolünde Contact’ın çevresinde çerçeve oluşana kadar Tab’a, sonra Enter’a basın. Yazı kontrolünde tarayıcı metnini veya yakınlaştırmayı büyütüp Contact’ı yeniden bulun. Bunlar, CSS kuralı seçmeden yapabileceğiniz somut işlemlerdir.
Bu adımda kullanılan dosyalar
Buradan başlayınUygulama dosyaları
Dosyaları aşağıdan açabilir veya tek tek indirebilirsin. Projeyi kaydederken dosya adlarında gösterilen klasör yapısını koru.
Sıra sizde
Proje/iletişim görevini dokunmayla, klavyeyle ve daha büyük metinle tamamlayabiliyor musunuz?
Çözülmüş örneği göster
Örnek kontrol kaydı: Dar tarayıcı görünümünde Projects ve Contact çalıştı. Tab her bağlantıya görünür bir çerçeveyle geçti, Enter bağlantıyı izledi. Tarayıcı yakınlaştırması artınca da iki kartı okuyup Contact’a ulaşabildim. Gerçek telefonda denemedim; oradaki dokunma davranışı henüz doğrulanmadı.
İyi bir cevap neleri içermeli?
- Gerçek dokunma/bağlantı, klavye odağı ve büyütülmüş metin gözlemlerini içerir.
- Benzetimle gerçek cihaz kapsamını ve hâlâ engellenen işlemleri ayırır.
Nasıl çalışır? (isteğe bağlı)
Bağlantıları ve büyütülmüş metni deneyin
Sayfanın ekrana sığması, kullanımının kolay olduğu anlamına gelmez.
Projects ve Contact bağlantılarını kullanın. Düğme ve bağlantıların araları rahat olsun, yazıları ne yapıldığını anlatsın ve klavyeyle seçilen öğenin odağı görünür kalsın. Önemli bir bilgiye ulaşmayı yalnızca fareyi üzerine getirmeye bağlamayın.
Tarayıcı yakınlaştırmasını veya metin boyutunu artırıp aynı işlemi tekrar yapın. Gerçek içerikle dar ve geniş düzenleri kontrol edin. Cihaz benzetimi yararlıdır, ancak gerçek telefon dokunma, tarayıcı arayüzü ve metin gösterimindeki farkları ortaya çıkarabilir.
Çözülmüş örnek
Çözüm, bağlantıların çevresine boşluk ve görünür odak çerçevesi ekler. Bunlar bağlantıyı bulmayı ve kullanmayı kolaylaştırır; hedef adresleri denemenin yerini tutmaz.
Ek teknik alıştırma
Menü yalnızca fare bir yazının üstüne gelince açılıyor. Telefonda çalışması için neyi değiştirirsiniz?
Çözülmüş örneği göster
Dokunma ve klavyeyle çalışan, açıkça görülen bir düğme veya yerleşik açılır öğe sunun. Fareyi üzerinde bekletmeden açmayı, bağlantıya gitmeyi ve kapatmayı deneyin.
- Tıklama veya dokunmayla açılan ya da tarayıcının yerleşik açılır öğesini kullanan bir çözüm sunar.
- Klavyeyle kullanımı ve görünür odağı korur.

Adım 4 · Web sitenizi telefonda rahat kullanılır hale nasıl getirirsiniz?
Düzeltilen galeriyi teslim edin
Başkasının anlayabileceği, tekrarlanabilir kontrollerle bitirin.
Açıklama, çözülmüş örnek ve alıştırma
Konuyu anlayalım
Düzeltilen dosyaları kaydedin ve aynı görevi yaklaşık 320, 390 ve 1440 pikselde tekrarlayın. Sonucunuzu tam referansla ancak kendi denemenizden sonra karşılaştırın.
Özgün proje/iletişim içeriğinin tamamını koruyun. Önceki/sonraki bir sorunu ve gerçekten yaptığınız etkileşim/metin kontrollerini kaydedin.
Somut bir örnek
Kısa bir teslim kaydı, başlangıçta engellenen işlemi ve şimdi nasıl çalıştığını söyler. “Responsive düzeltildi” ifadesi, başka birine tekrarlanabilir bir kontrol sunmaz.
Bu adımda kullanılan dosyalar
Buradan başlayınUygulama dosyaları
Dosyaları aşağıdan açabilir veya tek tek indirebilirsin. Projeyi kaydederken dosya adlarında gösterilen klasör yapısını koru.
Sıra sizde
Düzeltilmiş sayfanızı ve ziyaretçi kontrollerinin kısa kaydını sunun.
Hazırlanacak çıktı: Düzeltilmiş, çalıştırılabilir galeri ve önce/sonra telefon, masaüstü ve etkileşim kontrollerinin kısa kaydı.
Çözülmüş örneği göster
Örnek teslim kaydı: Önceden bahçe kartı dar ekranın dışına taşıyordu. Düzeltilmiş galeri A reading-club page, A community garden diary ve Contact’ı koruyor; iki kart da yana kaydırmadan okunabiliyor.
Örnek doğrulama kaydı: Yaklaşık 320 ve 390 piksel — iki kart ve Contact kullanılabilir; yaklaşık 1440 piksel — iki kart korunuyor; Tab/Enter — bağlantılar görünür odakla erişilebilir; büyütülmüş metin — iletişim hâlâ erişilebilir. Kalan kontrol, gerçek telefon davranışı.
İyi bir cevap neleri içermeli?
- İki özgün proje ve iletişim içeriğini koruyan, açılıp kullanılabilen düzeltilmiş sayfayı sunar.
- Önce/sonra belirtisini adı verilen genişlik ve etkileşim kontrolleriyle ilişkilendirir.
Nasıl çalışır? (isteğe bağlı)
Ödeviniz: galeriyi düzeltin ve deneyin
Aynı proje ve iletişim işlemini birkaç genişlikte deneyip değişen dosyalarla gözlemlerinizi teslim edin.
before sürümünü, iki projeden birini veya iletişim bölümünü silmeden düzeltin. Yaklaşık 320, 390 ve 1440 pikselde deneyin; ardından metni büyüterek kontrol edin.
İlk taşma nedenini ve onu düzelten kuralı kaydedin. Gerçek cihazda başka sorun görürseniz bütün cihazların denendiğini söylemek yerine o gözlemi ayrıca yazın.
Çözülmüş örnek
“main kapsayıcısı 1100px idi; artık ekrana sığıyor ve proje ızgarası tek sütuna geçiyor” düzeltmeyi açıklar. “Mobil iyi görünüyor” ise neyi kontrol ettiğinizi anlatmaz.
Çözümün bütün adımlarını reference/assignment-walkthrough.txt dosyasında bulabilirsiniz. Adımları kendi sonucunuzla karşılaştırın; kontrol kaydını kendi projenizde gözlemlediklerinizle doldurun.
Ek teknik alıştırma
Galeriyi telefonda kullanılabilir hale getirin ve kısa bir kullanım testi kaydı hazırlayın.
Çözülmüş örneği göster
Bozuk başlangıç sürümünü 390px genişlikte açın. main öğesinin sabit genişliği ile ızgaranın sabit sütunları iki ayrı taşma nedenidir; birini düzeltmek diğerini düzeltmez.
worked-solution CSS’sini karşılaştırın: main sınırlandırılmış esnek genişlik kullanır, kartlarda minmax(0,1fr) vardır, uzun metin satıra bölünebilir ve içerik gerektirdiğinde tek sütuna geçilir. Taşmayı gizlemek yerine yazıları okunabilir boyutta tutun.
320px, 390px ve bilgisayar genişliğinde önce Projects, ardından Contact bağlantısını klavye veya dokunmayla kullanın. Metni büyütün, uzun başlık ekleyin ve kontrollerin görünür ve kullanılabilir kaldığını kontrol edin. İletişime ulaşılamıyorsa kaydırma çubuğu görünmeyen bir ekran görüntüsü yeterli değildir.
- Denediğiniz genişliklerde içerik yatay taşma olmadan kullanılabilir kalır.
- Proje ve iletişim bağlantıları; okunabilir metin, kullanılabilir kontroller ve görünür odakla çalışır.
Ders işine yaradı mı?
Beğenebilir, faydalanacağını düşündüğün biriyle paylaşabilirsin.