DerslerWeb sitenize nasıl arama eklersiniz?

Mini ders 20 / 30 · Veri ve yapay zekâ ekleyin

Hazır aramayı deneyin

Bu ders kimler için?

Okurların küçük web sitesinde konu bulmasını isteyenler için. Arama projesi verilir; kodlama asistanı teknik dizinini güncel tutabilir.

Bir konu bulup gerçek yazıyı açın.

Bu derste ne öğreneceksiniz?

  • Verilen içerikte arama yapıp gerçek sonucu açın.
  • Yeni yazı ekleyin ve aramayı onunla birlikte güncelleyin.
  • Eşleşme olmamasını aramanın kullanılamamasından ayırın.
Açıklama, çözülmüş örnek ve alıştırma

Başlamadan önce

Verilen blog/arama atölyesi ve public klasörünü HTTP üzerinden başlatacak kodlama asistanı. Hazır yazıları kullanabilirsiniz; kişisel blogunuzun olması gerekmez.

Başlamak için gereken beceriler

Bu dersleri bitirmiş olmanız şart değil; gereken beceriler sizde zaten varsa buradan başlayabilirsiniz. Hazır değilseniz bağlantılardaki hazırlık derslerini açın. Başlangıç dosyaları verildiği için önceden kişisel bir siteniz olması gerekmiyor.

  1. Web sitenize nasıl blog eklersiniz?

    Sıradan taslağı okunabilir yazı sayfasına dönüştürün.

Tahmini süre: 14–26 dk

Hazır örnek dosyalarla, gerekli hesap ve araçlar kurulmuşken çalışma tahmini. Kurulum, yayınlanma sırası ve e-posta/DNS beklemeleri ayrıca zaman alabilir. Bu basit, herkese açık arama listesi az sayıda içerik için uygundur. Büyük arşivler ve birden fazla dilde sonuçları sıralamak için başka bir arama yaklaşımı gerekir.

Konuyu anlayalım

Sağlanan public klasörünü HTTP üzerinden açmasını asistandan isteyin. Hazır yazılardan bir konu arayın; sonra sonucu açıp vaat edilen başlık ve özetle karşılaştırın.

Aramada yalnızca herkese açık içerik görünmelidir. Taslağın menü bağlantısını gizlemek, dâhil edilen metnini özel yapmaz.

Somut bir örnek

Arama sonucu, boş sayfa yerine anlamlı yazıya götürdüğünde faydalıdır.

Verilen blog/arama projesini kullan. Taslakları özel, hedefleri güvenli tutarak verilen dördüncü yazıyı veya taslağımı ekle ve arama verilerini birlikte güncelle. Dizin kodunu benim için düzenle. Yazılara göz atma yolunu korurken ayırt edilebilir bir ifadeyi, bulunmayan konuyu ve başarısız arama verisi yüklemesini sınamama yardım et.

Bu adımda kullanılan dosyalar

Buradan başlayınUygulama dosyaları

Dosyaları aşağıdan açabilir veya tek tek indirebilirsin. Projeyi kaydederken dosya adlarında gösterilen klasör yapısını koru.

Sıra sizde

İlk sorgunuz ne buldu ve sonuç nerede açıldı?

Çözülmüş örneği göster

Örnek ilk arama: “smaller image aradım; Send a smaller image to a smaller screen çıktı. Sonucu açınca görüntü boyutuyla indirilen baytları karşılaştıran yazıya ulaştım.”

Hedef boşsa eşleşen başlık tek başına yetmezdi. Gezinme bağlantıları gizlense bile özel taslaklar herkese açık arama verisinden uzak kalmalı.

İyi bir cevap neleri içermeli?

  • Sağlanan herkese açık yazılardan bir sorguyu ve döndürdüğü sonucu belirtir.
  • Sonucu açar ve hedefin vaat edilen yazıyı içerdiğini kontrol eder.
Nasıl çalışır? (isteğe bağlı)

Ziyaretçinin doğru yazıyı bulmasına yardım edin

Arama, ziyaretçiyi sorusuyla ilgili gerçek bir sayfaya ulaştırmalı; yalnızca hareketli bir arama kutusu göstermemeli.

Bu uygulama blog sitesine search.html, aranacak yazıları içeren bir JSON dosyası ve bir tarayıcı betiği ekler. Yazıların başlık ve metinlerinde arama yapıp var olan sayfalara bağlantı döndürür.

Arama listesinin tamamı herkese açıktır ve tarayıcıya indirilir. Özel taslakları veya gizli notları bu dosyaya koymayın. Buradaki arama, sayfalar arasında gezinmeye yarar; erişim izni veren bir sistem değildir.

Çözülmüş örnek

“image” araması, daha küçük görsel dosyalarını anlatan yazıyı bulur. İlgisiz bir sözcük arandığında eşleşme bulunmadığı açıkça söylenir ve bütün yazılara gitme bağlantısı kullanılabilir kalır.

Ek teknik alıştırma

Taslağın sayfa bağlantısını gizleyip bütün metnini search-index.json içine koyarsanız taslak özel kalır mı?

Çözülmüş örneği göster

Hayır. JSON dosyasını herkes indirebilir. Özel içeriği herkese açık aramaya eklemeyin; gerçekten özel veriyi sunan sunucuda da erişim iznini denetleyin.

  • Arama listesinin kendisinin herkese açık olduğunu fark eder.
  • Özel içeriği herkese sunulan dosyalardan uzak tutar.

Adım 1 · Web sitenize nasıl arama eklersiniz?

Ayırt edilebilir bir ifade kullanın

Yazıda ve aramada tanıyabileceğiniz bir şey seçin.

Açıklama, çözülmüş örnek ve alıştırma

Konuyu anlayalım

Verilen veya yeni dördüncü yazı için kısa, ayırt edilebilir bir konu ifadesi seçin. Asistandan yazıyı yayımlamasını ve arama verilerini birlikte güncellemesini isteyin.

Sayfanın kaydedilmiş olması, aramanın onun varlığını otomatik bilmesini sağlamaz. Basit sözcük tabanlı arama, yazım hatalarını veya farklı ifadeleri de kaçırabilir.

Somut bir örnek

Tam eşleşen ifade, yeni yazının aramaya bağlanıp bağlanmadığını ayırt edebilir.

Bu adımda kullanılan dosyalar

Buradan başlayınUygulama dosyaları

Dosyaları aşağıdan açabilir veya tek tek indirebilirsin. Projeyi kaydederken dosya adlarında gösterilen klasör yapısını koru.

Sıra sizde

Hangi ifadeyi kullanacaksınız ve hedeflenen yazıda bulabiliyor musunuz?

Çözülmüş örneği göster

Örnek arama planı: “Dördüncü deneme yazım turquoise anchor check ifadesini içerecek. Asistandan o yazıyı yayımlayıp eşleşen arama maddesini birlikte eklemesini isteyecek, sonra aynı ifadeyi arayacağım.”

Kelimelerin kaydedilmiş taslakta bulunması, aranabilir sonucu doğrulamaz. Önce amaçlanan herkese açık yazının onları içerdiğini kontrol edin; sonra çalışan aramayı test edin.

İyi bir cevap neleri içermeli?

  • Dördüncü yazıda gerçekten bulunan ayırt edilebilir bir ifade seçer.
  • Sonuç beklenmeden önce hem yazının hem arama maddesinin güncellenmesi gerektiğini açıklar.
Nasıl çalışır? (isteğe bağlı)

Sözcükleri eşleştirin ve güvenli sonuçlar gösterin

Aramanın nasıl eşleşme bulduğunu açıklayabilecek ve deneyebilecek kadar basit tutun.

Betik aramayı küçük harfe çevirir, sözcüklere ayırır ve her sözcüğün başlıkta veya metinde bir yerde geçmesini ister. Metnin içinde aynı karakter dizisini arar; anlamı yorumlamaz ve yazım hatasını düzeltmez.

Bağlantıları DOM yöntemleri ve textContent ile oluşturur. Arama listesini kontrol eden kod, hedefleri beklenen blog dosya adı biçimiyle sınırlar. Listeyi siz hazırlasanız bile bu kontrol, yanlışlıkla bozuk veya güvenli olmayan adresler eklenmesini önler.

Aramadaki sözcükler AND, yani hepsi bulunmalı kuralıyla değerlendirilir; başlık ve metnin birleşimi içinde herhangi bir yerde geçebilirler. Sıra önemli değildir: 'image browser' ve 'browser image' aynı sonuçları verir. Birebir cümle araması yapılmaz. Sözcüğün yalnızca yazının içinde bulunması da yeterlidir; yazım hatası otomatik düzeltilmez.

Çözülmüş örnek

“image browser”, iki sözcüğü de içeren sayfayı bulur. “imagge” kendiliğinden “image” olarak yorumlanmaz. Daha sonra yazım hatası desteği istiyorsanız nasıl davranacağını belirleyip testlerini ekleyin.

const matches = entries.filter(entry =>
  words.every(word => (entry.title + ' ' + entry.text)
    .toLowerCase().includes(word))
);

Ek teknik alıştırma

Konuyla ilgili bir yazı, yanlış yazılmış sözcük içeren aramada neden bulunmayabilir?

Çözülmüş örneği göster

Aranan karakter dizisi metinde aynen geçmiyordur. Bu arama yazım hatası düzeltmez. Aramayı düzeltin veya doğruluğunu deneyebildiğiniz başka bir eşleştirme yöntemi ekleyin.

  • Kodun metni yazıldığı gibi eşleştirdiğini açıklar.
  • İsteğin bozulduğunu veya aramanın anlamı kavradığını iddia etmez.

Adım 2 · Web sitenize nasıl arama eklersiniz?

Eşleşme olmamasını ve bozuk aramayı kontrol edin

Farklı durumlar farklı sonraki adımlar gerektirir.

Açıklama, çözülmüş örnek ve alıştırma

Konuyu anlayalım

Olmayan konu arayın ve eşleşme yok durumunu inceleyin. Veri kullanılamıyor kontrolünde yeni sayfa yüklemesi kullanın; ilk aramadan önce yerel arama verisi isteğini engellemesini veya başarısız yaptırmasını asistandan isteyin. Uygulama yüklenen veriyi tekrar kullanır; yalnızca sonraki isteği engellemek istenen hatayı üretmeyebilir.

Eşleşen yazı bulunmaması ve aramanın geçici olarak çalışmaması farklı mesajlar göstermeli. Sorgu düzeltme/tekrar deneme için kalsın; bütün yazıları gezme alternatifini deneyin. Bilerek engellenen isteği gerçek kesinti değil benzetim olarak etiketleyin.

Somut bir örnek

İstek hatası, ilgili yazının bulunmadığını kanıtlamaz.

Bu adımda kullanılan dosyalar

Buradan başlayınUygulama dosyaları

Dosyaları aşağıdan açabilir veya tek tek indirebilirsin. Projeyi kaydederken dosya adlarında gösterilen klasör yapısını koru.

Sıra sizde

Bulunmayan konu ve kullanılamayan arama testleri ayrı ayrı ne gösterdi?

Çözülmüş örneği göster

İki durumlu örnek kayıt: “Uydurma konu No matching articles döndürdü. Arama verisi isteği bilerek engellenmiş yeni sayfada arama kullanılamadığını bildirdi; Browse all articles hâlâ dizini açtı.”

Yeni yükleme önemli; bu arama başarıyla yüklenmiş veriyi bellekte tutar. Veri yüklendikten sonra isteği engellemek yeni yükleme hatasını üretmez; bu benzetim sınırını dürüstçe kaydedin.

İyi bir cevap neleri içermeli?

  • Olmayan konu sonucunu, arama verisinin yüklenememesinden ayırır.
  • Her durumda düzeltme/tekrar deneme veya bütün yazıları gezme yolunu kontrol eder; benzetimleri etiketler.
Nasıl çalışır? (isteğe bağlı)

Sonuç bulunamamasıyla aramanın kullanılamamasını ayırın

Arama dosyasının indirilememesi, hiçbir yazının eşleşmediğini kanıtlamaz.

Verilen başarılı aramayı, bulunmayan konuyu ve boş aramayı deneyin. Sonra geliştirici araçlarıyla search-index.json isteğini engelleyin ve yeniden aramadan önce sayfayı yenileyin. Betik başarıyla yüklediği listeyi bellekte tutar.

Hata mesajı yazı listesine gitme seçeneği sunar. Arama bozulsa da ziyaretçi yazıları gezebilir. Her sonuç bağlantısını doğrulayın ve formu klavyeyle de deneyin.

Çözülmüş örnek

“No matching articles” (eşleşen yazı yok), kullanılabilir bir listede arama yapıldığını söyler. “Search unavailable” (arama kullanılamıyor), listenin alınamadığını veya doğrulanamadığını söyler. Bu iki mesaj farklı gözlemleri anlatır.

Ek teknik alıştırma

JSON isteği 500 döndürüyor. Sayfa eşleşen yazı bulunmadığını mı söylemeli?

Çözülmüş örneği göster

Hayır. Aramanın kullanılamadığını söyleyin ve yazı listesi bağlantısını koruyun. Ancak listeyi başarıyla yükleyip aradıktan sonra eşleşme bulunmadığını söyleyebilirsiniz.

  • Veriyi getirme hatasıyla sıfır eşleşmeyi birbirinden ayırır.
  • Yazılara ulaşmak için çalışan başka bir yol sunar.

Adım 3 · Web sitenize nasıl arama eklersiniz?

Yeni yazıyı aranabilir tutun

Değişiklikten sonra okur görevini tekrarlayın.

Açıklama, çözülmüş örnek ve alıştırma

Konuyu anlayalım

Asistanınızla dördüncü yazıyı ve eşleşen arama girdisini tamamlayın. Çalışan sayfanın güncel veriyi kullanması için yeniden yükleyin; ayırt edilebilir ifadeyi arayıp dönen yazıyı açın.

Yüklenen sonucun gerçekten yeni içeriğe ulaştığını doğrulayın. Eşleşme olmaması, hata ve tümüne göz atma davranışı da çalışmaya devam etsin.

Somut bir örnek

Verilen turquoise-anchor örneği, zorunlu kişisel yazı konusu değil karşılaştırmadır.

Bu adımda kullanılan dosyalar

Buradan başlayınUygulama dosyaları

Dosyaları aşağıdan açabilir veya tek tek indirebilirsin. Projeyi kaydederken dosya adlarında gösterilen klasör yapısını koru.

Sıra sizde

Yeni yazıyı ve gözlemlenen arama/hata sonuçlarını sunun.

Hazırlanacak çıktı: Yeni yazı/arama girdisi ve gözlemlenen bulundu, eşleşme yok ve kullanılamıyor kontrolleri.

Çözülmüş örneği göster

Örnek son kayıt: “Dördüncü yazı ve arama verisi güncellenince turquoise anchor check yeni sayfasını döndürdü. Sonucu açtım; vaat edilen ifade ve açıklama vardı. Olmayan konu yine eşleşme yok gösterdi; yeni yüklemede hata benzetimi hâlâ yazı dizinini sunuyordu.”

Kaydedilmiş yazı var ama aramada dönmüyorsa aramayla erişim eksiktir. Referansın sonucunu kendi gözleminiz saymak yerine mevcut arama verisini ve yüklenmiş sayfayı incelemesini asistandan isteyin.

İyi bir cevap neleri içermeli?

  • Ayırt edilebilir ifadeyle yeni yazıyı bulur ve doğru, içerikli sayfayı açar.
  • Dizini güncelledikten sonra eşleşme yok ve arama kullanılamıyor durumlarından toparlanmayı tekrar test eder.
Nasıl çalışır? (isteğe bağlı)

Ödeviniz: yeni yazıyı aramaya da ekleyin

Bu küçük sitede sayfayı yayımlamak ve aramada bulunmasını sağlamak ayrı adımlardır.

Dördüncü yazıyı ve arama listesindeki karşılığını ekleyin. Konuyu ayırt eden bir ifade seçip yeni sayfayı bulduğunu doğrulayın. Bağlantı hedefini izin verilen blog dosya adı biçiminde tutun.

Liste kaydını geçici olarak kaldırın. Sayfanın hâlâ var olduğunu ama aramada görünmediğini gözlemleyin. Bu deneme, daha büyük sitelerde arama listesini yazı kaynağından otomatik üretmenin neden yararlı olduğunu gösterir.

Dördüncü yazıda gerçek bir konu ve ayırt edici bir ifade seçebilirsiniz. contact-anchor-check.html ile “turquoise anchor check” yalnızca verilen karşılaştırma örneğidir; bunları tesliminizde kullanmanız gerekmez. Önemli olan kendi gerçek dosya adınızın ve aranan metnin, yazı ile yüklenen listede birbirine uymasıdır.

Çözülmüş örnek

Bir statik site üreticisi hem sayfaları hem arama listesini aynı kaynaktan oluşturabilir. Elle düzenlenen bu sürümde test kaydı, iki taraftan birini unutmadığınızı kontrol etmenizi sağlar.

Çözümün bütün adımlarını reference/assignment-walkthrough.txt dosyasında bulabilirsiniz. Adımları kendi sonucunuzla karşılaştırın; kontrol kaydını kendi projenizde gözlemlediklerinizle doldurun.

Ek teknik alıştırma

Dördüncü örnek yazıyı yayımlayın ve seçtiğiniz ayırt edici ifadeyle bulunabildiğini gösterin.

Çözülmüş örneği göster

Dördüncü referans yazıda 'turquoise anchor check' ifadesi kullanılır. search-index.json kaydı, gerçek blog dosya adını ve aranabilir özet/metni içerir. Tam referans dosyalarında yazı ile listeyi birlikte görebilirsiniz.

Bellekteki eski listeyi temizlemek için yenileyin, ifadeyi arayın ve bulunan yazıyı açın. Yüklenen JSON’u da inceleyin: ifadeyi yalnızca HTML’ye yazıp listeyi güncellemezseniz aramada bulunmaz.

Yeni sekmede veya yeniledikten sonra olmayan bir konuyu ve engellenmiş liste indirmesini tekrar deneyin. Eşleşme yokken ve arama çalışmazken farklı mesajlar görünmeli; Browse all articles (bütün yazıları görüntüle) bağlantısı ise çalışmaya devam etmeli.

  • Sonuç bağlantısı hedeflenen gerçek yazıyı açar.
  • Yeni içerik bulunurken hata ve boş arama davranışları bozulmaz.

Ders işine yaradı mı?

Beğenebilir, faydalanacağını düşündüğün biriyle paylaşabilirsin.