Shirikiana Nasi Kuendeleza Kizazi Kijacho cha Wabunifu wa Kiafrika

Tafadhali tuambie kuhusu wakati ulipopata wazo la A2SV. Maono yalikuwa yapi, na ulitaka yaonekanaje?

Nina majibu mawili kwa hili, kwa sababu hadithi ina hatua mbili. Hatua ya kwanza ilikuwa maono yangu kabla sijafika Ethiopia, na ya pili ni jinsi tulivyopanga A2SV baada ya kufika hapa.

Kabla ya kuja Ethiopia, mpango wangu ulikuwa rahisi: kukaa miezi mitatu hadi sita, kufundisha wanafunzi watano, kuwafundisha ujuzi wanaohitaji kufaulu katika mahojiano na makampuni makubwa ya teknolojia kama Google na Facebook, na kuwaconnect na fursa. Niliona kwamba kila mmoja wa wanafunzi hawa watano angeeneza aliyojifunza kwa mwanafunzi mmoja wa kizazi kijacho. Kwa njia hii, ningeweza kufundisha watu watano, na wao wangefundisha watano zaidi, hatimaye kufikia watu 100 katika miaka 20.

Lakini ukweli ulikuwa na mipango tofauti. Baada ya kufika Ethiopia, Chuo Kikuu cha Addis Ababa kilinipa fursa ya kuanza kozi isiyo rasmi na kufundisha zaidi ya watu watano tu. Nilifundisha wanafunzi 22 wa uhandisi wa programu katika kundi la kwanza. Wanafunzi hawa walikuwa na vipaji vya ajabu na motisha kubwa. Walipounganishwa na elimu bora na fursa, walifanya vizuri, wakithibitisha kuwa walikuwa na uwezo sawa na wenzao nchini Marekani na Ulaya. Kilichokuwa kinawapungukia ni ufikiaji wa rasilimali sahihi.

Nikiiona uwezo wao na athari tunayoweza kuwa nayo, sikuweza kurudi tu Silicon Valley kama nilivyokuwa nimepanga awali. Badala yake, baadhi ya marafiki zangu kutoka Valley walijiunga nami katika dhamira hii. Mmoja akawa mjumbe wa bodi, na wengine wakachukua nafasi za utendaji katika A2SV.

Kufikia mwishoni mwa 2021, A2SV ilisajiliwa rasmi kama shirika lisilo la faida. Tulichagua njia hii kwa sababu lengo letu lilikuwa kuwa na athari ya maana badala ya kupata faida. Mara nyingi ninaelezea A2SV kama shirika la "kwa athari" kwa sababu lengo letu kuu ni kuendesha mabadiliko kupitia teknolojia. Kwa kuendeleza vipaji muhimu vya teknolojia barani Afrika - vipaji vinavyounda suluhisho kwa watu wa Kiafrika barani Afrika - tunalenga kuwa nguvu ya kuendesha mabadiliko ya kidijitali ya bara.

Katika A2SV, tunazingatia elimu ya teknolojia, maendeleo ya vipaji, na incubation. Juhudi hizi ni hatua muhimu kuelekea lengo letu kubwa la kuunda miradi ya kidijitali na kujenga mfumo sawa na kiwanda cha startup. Tunalenga kuunga mkono vipaji na miradi ya kidijitali itakayoongoza mabadiliko ya kidijitali ya Afrika. Safari yetu ndiyo imeanza, na tunafuraha kuendelea kuwawezesha kizazi kijacho cha viongozi wa teknolojia barani Afrika.

Je, A2SV kwa sasa iko karibu na maono uliyokuwa nayo ulipoanza?

Nilipoanzisha A2SV, nilitarajia kufundisha wanafunzi 100 tu katika miaka 20. Ni jambo la ajabu, lakini katika miaka chini ya mitano, tayari tumefundisha wanafunzi zaidi ya 800. Hatujatimiza tu maono ya awali; tumeyazidi sana!

Awali, ndoto ilikuwa ndogo sana, lakini baada ya kundi letu la kwanza la wanafunzi, mambo yalianza kasi. Kwa mfano, wakati wa duru yetu ya pili ya mahojiano ya Google, wanafunzi 13 kati ya 22 walifaulu. Nikiiona matokeo mazuri kama hayo, nilijua tungeweza kufanya zaidi.

Kadri muda ulipoendelea, ulimwengu wa teknolojia ulikabiliwa na nyakati ngumu. Kufikia 2022, uajiri ulipungua, na kufikia 2023 na 2024, tuliona wafanyakazi wengi wakifutwa kazi. Hili lilifanya iwe ngumu kwa wahitimu wetu kupata kazi. Kukabiliana na hili, tuliamua kuanza kitu kipya - mkono wa incubation kuunda bidhaa za kidijitali hapa hapa Afrika. Tuliajiri wataalamu wa kudumu katika kitengo hiki kipya, tukianzisha rasmi mwanzoni mwa 2023.

Mabadiliko haya hayakutusaidia tu kusimamia changamoto bali pia yalitusukuma mbele zaidi kuelekea lengo kubwa: si kufundisha tu, bali pia kuwawezesha wanafunzi wetu kubuni na kujenga suluhisho zinazofaa. Kwa hivyo, ndio, A2SV leo ni mengi zaidi kuliko nilivyowahi kufikiri!

Ni lini ulitambua kwamba ulitaka kujitolea kwa maono haya kwa wakati wote? Je, unaweza kuonyesha mafanikio muhimu na ukuaji wa A2SV tangu mwanzo hadi sasa?

Utambuzi ulikuja polepole, hata kabla sijaona mimi mwenyewe. Nyuma mwaka 2012, nilitoa tasnifu yangu ya shahada ya uzamili kwa watoto walio hatarini wa Afrika. Wakati wengi wa wenzangu walikuwa wakitoa zao kwa marafiki na familia, nilivutiwa na kufanya athari pana zaidi. Sikuwa nimefika Afrika wakati huo; uelewa wangu ulitoka hasa kwenye filamu za habari. Hata hivyo, kama wengi, nilijua kuhusu changamoto na uhaba wa rasilimali.

Miaka baadaye, nikiwa Bay Area, nilikutana na tasnifu yangu ya zamani ya shahada ya uzamili na utoaji ule uliibuka tena. Ilikuwa wakati wa kutafakari. Nilifikiria, "Emre, matendo yanazidi maneno." Wakati huo, nilijua mtu mmoja tu wa Kiafrika. Niliposhiriki hamu yangu ya kwenda nchi ya Kiafrika yenye watu wengi, utamaduni tajiri, inayozungumza Kiingereza, na salama, alisema, "Emre, unaelezea Ethiopia. Unapaswa kwenda Ethiopia." Mazungumzo hayo yaliniweka kwenye njia ya Ethiopia.

Nikifika bila mawasiliano yoyote, nilifanya utafiti na nikagundua kuwa Chuo Kikuu cha Addis Ababa kilikuwa miongoni mwa bora nchini Ethiopia. Niliingia chuoni, nikampata mkuu wa idara, na nikashiriki maono yangu. Mazungumzo hayo yalianzisha A2SV kama mradi wa kujitolea.

Hatua ya mabadiliko ilikuja baada ya kuona matokeo na kundi letu la kwanza la wanafunzi. Tulifikia kiwango cha mafanikio cha 27% awali, ambacho kiliruka hadi 59% katika duru yetu ya pili ya mahojiano. Mafanikio haya yalikuwa ya kushawishi. Nilitambua kwamba siwezi kurudi Silicon Valley kama nilivyopanga kwa sababu uwezo hapa ulikuwa mkubwa, na nilitaka kufanya athari halisi. Shauku ya Google ilisaidia pia uamuzi huu. Walitukaribia, wakituuliza kama tunaweza kupanua mafunzo yetu hadi Ghana na wakatoa kusaidia kifedha. Hii ilikuwa hata kabla A2SV haijawa NGO rasmi.

Mwaka 2019, tulianza shughuli za A2SV tarehe 15 Novemba. Kufikia 2021, kwa pendekezo la Google, tulijisajili kama shirika lisilo la faida, tukiweka rasmi dhamira yetu. Ufadhili wa Google ulituwezesha kupanua hadi vyuo vikuu vitatu nchini Ethiopia na kimoja nchini Ghana. Ukuaji wetu haujawa wa kitaifa tu bali wa kimataifa, vipimo vyetu vya ndani vikionyesha kuwa wanafunzi wetu wanafanya vizuri, iwe ni Ethiopia, Ghana, au wakijifunza kwa mbali katika nchi 20 za Afrika.

Sehemu ya kufurahisha zaidi ni kuona wahitimu wetu wakirudi kufundisha kizazi kijacho. Tumefundisha wanafunzi zaidi ya 800 hadi sasa. Kwa upande wa matokeo, tumepata zaidi ya nafasi 60 kutoka makampuni makubwa ya teknolojia, ikiwa ni pamoja na zaidi ya 30 kutoka Google peke yake, ambayo inazidi matokeo yaliyounganishwa ya vyuo vikuu vinne bora barani Afrika.

Katika miaka mitano tu, tumefanikisha nilichokuwa nimefikiria kwa muda mrefu zaidi. Pia tulianzisha mkono wetu wa incubator, na kizazi chetu cha kwanza cha miradi tayari kinafanya vizuri wakati wa majaribio ya beta. Hivi karibuni, ulimwengu utaona teknolojia zenye athari tunazoendeleza kwa bara. Safari hii imezidi matarajio yote na kuimarisha kujitolea kwangu kwa dhamira ya A2SV.

Ni lini ulitambua kwamba kulikuwa na athari zaidi ya kufanya zaidi ya kusaidia wanafunzi kupata kazi katika makampuni makubwa ya teknolojia? Mawazo ya miradi ya CoreDev na hackathon yalizaliwa vipi?

Hali zinazobadilika za soko zilitusukuma kufikiri zaidi ya kufundisha vipaji tu. Makampuni makubwa ya teknolojia yalipoanza kusimamisha uajiri na kufuta kazi, ilikuwa wazi tunahitaji njia mpya za kufanya athari. Tulijua tulikuwa na wanafunzi wenye ujuzi sawa na wa Google, kwa hivyo tulianzisha miradi ya CoreDev kutumia vipaji hivi kwa ufanisi. Mpango huu ukawa mojawapo ya maeneo muhimu ya A2SV.

Pia tulitaka kuwa na athari pana zaidi katika mfumo wa ikolojia wa teknolojia wa Kiafrika. Ndiyo maana tuliamua kuunda tukio la bara zima kuonyesha vipaji vya Kiafrika. Lengo letu lilikuwa kwenda zaidi ya kambi za muda mfupi za kawaida na kuunda kitu chenye athari ya kudumu.

Kubadilisha mwanafunzi wa kawaida wa uhandisi kuwa mhandisi wa kiwango cha Google katika miezi mitatu ni jambo la kipekee na adimu. Tulitaka kuhakikisha mabadiliko haya si ya mara moja tu bali ni kitu tunachoweza kurudia kwa uthabiti. Kwa hivyo, tulifanya programu ya elimu ya A2SV kuwa ndefu na ya kina zaidi. Vivyo hivyo, badala ya hackathon ya kawaida fupi, tuliunda Hackathon ya A2SV kama tukio la miezi mitatu lenye hatua nyingi ili kuhakikisha ujifunzaji wa kina na matokeo bora.

Hackathon inaanza na warsha kutoka kwa wataalamu wa makampuni makubwa ya teknolojia kama Google, Meta, LinkedIn, na TikTok. Wataalamu hawa wanawaongoza washiriki, wakiwasaidia kuboresha mawazo yao kwa hatua zifuatazo. Robo-fainali, zinazodumu siku mbili na kufanywa kwa mbali, zinaanzisha mashindano. Timu 32 bora zinaendelea kwenye nusu-fainali, ambapo zinapokea wiki tisa za msaada mkali kutoka kwa washauri na wataalamu wa sekta kuendeleza suluhisho za ulimwengu halisi.

Kwa sasa, timu hizi 32 zinashindana vikali kupata nafasi katika fainali kuu. Miradi yao inaendelea kubadilika, na kwa msaada wa mwongozo wa wataalamu, wanajiandaa kuleta mawazo yao ya ubunifu kuwa hai. Timu nane bora zitapata nafasi yao nchini Ethiopia kwa fainali kuu, ambapo watawasilisha suluhisho zao za kipekee kwa umma, wanajuri, na wawekezaji wanaoweza kusaidia. Hii itakuwa fursa yao ya kuonyesha si ujuzi wao wa kiufundi tu, bali pia maono yao ya mustakabali wa Afrika.

Mbinu hii haiundi vipaji vya teknolojia tu; inajenga viongozi na wabunifu wenye uwezo wa kuendesha mabadiliko makubwa. Tunaunda jukwaa ambapo akili bora zinakutana kuunda mustakabali wa teknolojia barani Afrika.

Malengo ya muda mrefu ya A2SV ni yapi, na unaonaje kupanua athari yenu katika Afrika yote kufikia 2030 na zaidi?

Maono yetu kwa miaka michache ijayo ni kupanua shughuli za A2SV katika nchi nyingi zaidi za Afrika, kupanua programu zetu za elimu ya mbali na ana kwa ana kufikia wanafunzi wengi zaidi. Tunalenga kuunda suluhisho za kidijitali zenye athari kupitia mkono wetu wa incubator, kushughulikia masuala muhimu kama afya, elimu, maendeleo ya jamii, na mawasiliano.

Kwa sasa, tunaendeleza miradi muhimu kama Adot, ambayo inalenga kuboresha afya ya uzazi kwa wanawake barani Afrika, na SkillBridge, ambayo inatoa zana za elimu zinazotumia AI kusaidia wanafunzi. Miradi kama AKIL inaunganisha NGO na watu wa kujitolea kusaidia maendeleo ya jamii, wakati AfroChat inatoa suluhisho za AI kwa watu binafsi na biashara. Zaidi ya hayo, RateEat inaboresha uzoefu wa huduma za chakula, na Eskalate inaunganisha waendelezaji wetu wenye vipaji wa Kiafrika na fursa za kimataifa. Miradi hii imewasilishwa katika matukio makubwa ya teknolojia kama GITEX Africa, ikionyesha uwezo wake wa kuendesha mabadiliko ya maana.

Tukitazama mbele, lengo letu la haraka ni kupanua kwa kiasi kikubwa miradi yetu. Katika miaka mitano ijayo, tunapanga kufundisha wanafunzi 8,500 wa kiwango cha Google na kuzindua miradi 81 mipya itakayoendesha ubunifu na ujasiriamali katika bara zima. Kufikia 2030, lengo letu ni kupanua athari hii hadi wanafunzi 24,000 waliofunzwa na startup 200. Hatimaye, kufikia 2040, tunatamani kufikia wanafunzi milioni 2.6 na kusaidia maendeleo ya startup 20,000.

Ukuaji huu wa kijasiri utachochewa na mchanganyiko wa elimu ana kwa ana na upanuzi wa programu zetu za mbali, kuwawezesha wanafunzi kuunda bidhaa za kidijitali zinazoshughulikia mahitaji ya jamii. Maono yetu ya muda mrefu ni kubadilisha A2SV kuwa kiwanda cha startup, kuunganisha wabunifu wachanga wa Kiafrika na fursa za kimataifa na kuendesha maendeleo endelevu katika bara zima.

A2SV inahitaji msaada wa aina gani kwa sasa?

A2SV inahitaji haraka msaada wa kifedha ili kuendelea na dhamira yetu ya kuwawezesha wanafunzi wa vyuo vikuu vya Kiafrika kupitia teknolojia. Ufadhili wetu wa sasa utatudumisha hadi mwisho wa Septemba tu, na tunalenga kuzindua msimu wetu ujao wa elimu mnamo Oktoba. Bila msaada wa haraka, tunakabiliwa na hatari ya kusimamisha programu zetu za elimu za bure ambazo tayari zimebadilisha maisha ya wanafunzi 800 wenye vipaji.

Tunatafuta wafadhili - makampuni, mashirika, na watu binafsi - wanaoamini katika nguvu ya kubadilisha ya elimu na ubunifu. Michango yenu ya kifedha ni muhimu sana katika kudumisha programu zetu na kusaidia miradi yetu ya incubation. Kila mchango, mkubwa au mdogo, unatusaidia kufikia wanafunzi wengi zaidi na kupanua athari yetu katika Afrika.

Ushirikiano wa makampuni unaweza kuwapa wanafunzi wetu fursa za thamani za mafunzo ya vitendo na ajira ya kudumu. Pia tunatafuta washauri waliokuwa na kujitolea ambao wanaweza kuwaongoza wanafunzi wetu na kusimamia miradi yao.

Tafadhali tembelea a2sv.org/donate kutoa mchango leo. Kwa maelezo zaidi au kujadili fursa za ushirikiano, wasiliana na Emre Varol moja kwa moja kupitia emre@a2sv.org. Pamoja tunaweza kuunda mustakabali mzuri wa Afrika kupitia teknolojia.