Tubwire igihe watekereje A2SV. Icyerekezo cyari ikihe, kandi wifuzaga ko byamera bite?
Mfite ibisubizo bibiri kuri ibi, kuko inkuru igizwe n'ibyiciro bibiri. Icyiciro cya mbere ni icyerekezo nafite mbere yo kuza muri Etiyopiya, icya kabiri ni uko twashyize A2SV nyuma yo kuhagera.
Mbere yo kuza muri Etiyopiya, umugambi wanjye wari uworoshye: kumara amezi atatu kugeza kuri atandatu, gutoza abanyeshuri 5, kubigisha ubumenyi bwabo bakeneye kugira ngo batsinde ibibazo by'amasosiyete akomeye y'ikoranabuhanga nka Google na Facebook, no kubahuzanya n'amahirwe. Natekereje ko buri wese muri abo banyeshuri 5 azahereza ibyo yize ku munyeshuri umwe w'igisekuru gikurikira. Muri ubu buryo, nashobora gutoza abantu 5, na bo bagatoza abandi 5, bigera ku bantu 100 mu myaka 20.
Ariko ubuzima bwari bufite imigambi itandukanye. Ngeze muri Etiyopiya, Kaminuza ya Addis Ababa yampeye amahirwe yo gutangira isomo kandi ngatoza abantu benshi kurenza batanu gusa. Natoje abanyeshuri 22 b'ubuhanga bw'ikoranabuhanga mu itsinda rya mbere. Aba banyeshuri bari bafite impano zidasanzwe kandi bifuza kwiga. Igihe bahujwe n'uburezi bwiza n'amahirwe, bakunze kugaragaza ko bafite ubushobozi bungana n'inshuti zabo mu Bwongereza no muri Burayi. Ibyo babuze ni uburyo bwo kubona ibikoresho bikwiye.
Mbonye ubushobozi bwabo n'ingaruka twashobora kugira, nabuze gusubira muri Silicon Valley nk'uko nari nabitekereje. Ahubwo, bamwe mu nshuti zanjye bo muri Valley banyifatanyije muri uru rugendo. Umwe yabaye umwe mu bagize inama y'ubuyobozi, n'abandi bakira inshingano z'ubuyobozi muri A2SV.
Mu mpera z'umwaka wa 2021, A2SV yanditswe mu buryo bwemewe nk'umuryango utari uwa Leta. Twahisemo iyi nzira kuko twari twibanda ku kugira ingaruka zifatika aho gukora inyungu. Akenshi mvuga ko A2SV ari umuryango "w'ingaruka" kuko intego yacu y'ibanze ni guhindura isi binyuze mu ikoranabuhanga. Mu guteza imbere impano z'ikoranabuhanga mu Afurika - impano zikora ibisubizo by'Abanyafurika mu Afurika - tugamije kuba ingufu mu ihinduka ry'ikoranabuhanga ry'umugabane.
Muri A2SV, twibanda ku burezi bw'ikoranabuhanga, guteza imbere impano, n'incubation. Ibi bikorwa ni intambwe z'ingenzi zigana ku ntego yacu nini yo gukora imishinga y'ikoranabuhanga no kubaka sisitemu isa n'uruganda rw'amasosiyete mashya. Tugamije gushyigikira impano n'imishinga y'ikoranabuhanga izayobora ihinduka ry'ikoranabuhanga rya Afurika. Urugendo rwacu rwatangiye, kandi twishimiye gukomeza guteza imbere igisekuru gikurikira cy'abayobozi b'ikoranabuhanga mu Afurika.
Ese A2SV ubu iri hafi y'icyerekezo wari ufite igihe watangiye?
Igihe natangiraga A2SV, nifuzaga gutoza abanyeshuri 100 gusa mu myaka 20. Ni ibitangaje, ariko mu myaka itarenze itanu, twamaze gutoza abanyeshuri barenze 800. Ntabwo twujuje icyerekezo cya mbere gusa; twarakirenze cyane!
Mu ntangiriro, inzozi zari nto, ariko nyuma y'itsinda ryacu rya mbere ry'abanyeshuri, ibintu byagiye byihuta. Urugero, mu gihe cy'ibibazo bya kabiri bya Google, abanyeshuri 13 muri 22 batsindiye. Mbonye ibisubizo byiza nk'ibyo, namenye ko twashobora gukora byinshi.
Uko igihe cyagendaga, isi y'ikoranabuhanga yahuye n'ibihe bigoranye. Mu 2022, kwandika kwagabanutse, kandi mu 2023 na 2024, twabonye abantu benshi basezererwa. Ibi byatumye abanyeshuri bacu batahura bakira imirimo. Kugira ngo twihanganire ibi, twiyemeje gutangira ikintu gishya - amaboko y'incubation kugira ngo dukore ibicuruzwa by'ikoranabuhanga hano mu Afurika. Twashyize abantu bakora igihe cyose muri iri tsinda rishya, duheraho mu ntangiriro za 2023.
Iki gihinduka ntabwo cyatugiriye gusa mu kwihanganira ibibazo ahubwo cyanadusunikiye kuri intego nini: kutoza gusa, ahubwo no guha abanyeshuri bacu imbaraga zo guhanga no kubaka ibisubizo bifite akamaro. Niba, A2SV uyu munsi irenze cyane ibyo igeze nigeze ntekereza!
Ni ryari wabonye ko ushaka kwiyegurira icyerekezo cy'A2SV ku gihe cyose? Ushobora kutugaragariza ibikorwa by'ingenzi n'iterambere rya A2SV kuva mu ntangiriro kugeza ubu?
Kumenya byaje buhoro buhoro, mbere y'uko nkibyitayeho neza. Mu 2012, niyeguriye impapuro zanjye z'ubumenyi bwa masitiri abana b'Afurika bahungabanye. Mu gihe benshi mu ngenzi zanjye bayiyeguriraga inshuti n'umuryango, nanjye nafashwe no gukora ingaruka zikomeye. Sinari narigeze ngera mu Afurika; ubumenyi bwanjye bwavaga cyane cyane mu mafilimi y'amakuru. Ariko, nk'abantu benshi, nari nzi ibibazo n'ubukene bw'ibikoresho.
Nyuma y'imyaka, ndi mu Bay Area, nabonye impapuro zanjye z'ubumenyi bwa masitiri kandi iryo yeguriro ryagarutse. Byari igihe cyo kwisuzuma. Natekereje, "Emre, ibikorwa biruta amagambo." Icyo gihe, nari nzi Umunyafurika umwe gusa. Igihe nagiraga icyifuzo cyo kujya mu gihugu cy'Afurika gifite abantu benshi, gifite umuco ukomeye, kivuga icyongereza, kandi gifite umutekano, yambwiye, "Emre, urimo usobanura Etiyopiya. Ugomba kujya muri Etiyopiya." Ico kiganiro cyanyoboreye inzira muri Etiyopiya.
Ngeze nta muntu mfitanye isano, nakoze ubushakashatsi kandi nsanga Kaminuza ya Addis Ababa iri mu nziza muri Etiyopiya. Ninjiye muri kaminuza, nsanga umuyobozi w'ishami, maze nsangiza icyerekezo cyanjye. Icyo kiganiro cyatangije A2SV nk'umushinga w'ubwitange.
Ihinduka rikomeye ryaje nyuma yo kubona ibisubizo n'itsinda ryacu rya mbere ry'abanyeshuri. Twagezeho igipimo cy'intsinzi cya 27% mu ntangiriro, cyazamutse kugera kuri 59% mu gihe cy'ibibazo bya kabiri. Iyi ntsinzi yari ishimishije. Namenye ko ntashobora gusubira muri Silicon Valley nk'uko nari nabitekereje kuko ubushobozi bwari bunini hano, kandi nifuzaga gukora ingaruka nyayo. Amahirwe ya Google yanabishimangiye. Batwegereye, batubaza niba twashobora kwagura amahugurwa yacu muri Gana kandi bashaka kudufasha mu mafaranga. Ibi byabaye mbere y'uko A2SV iba ONG mu buryo bwemewe.
Mu 2019, twatangiye ibikorwa bya A2SV ku ya 15 Ugushyingo. Mu 2021, tumvikanye n'inama ya Google, twiyandikishije nk'umuryango utari uwa Leta, dushimangira umurimo wacu. Inkunga ya Google yaduhaye kubyo kwagura kuri za kaminuza eshatu muri Etiyopiya n'imwe muri Gana. Iterambere ryacu ntabwo ryari iryo mu gihugu gusa ahubwo n'iry'amahanga, ibipimo byacu by'imbere bigaragaza ko abanyeshuri bacu bagaragara, haba muri Etiyopiya, Gana, cyangwa biga kure mu bihugu 20 by'Afurika.
Igice gishimishije cyane ni ukubona abanyeshuri bacu b'abasoje bagaruka kwigisha igisekuru gikurikira. Twatoje abanyeshuri barenze 800 kugeza ubu. Ku birebana n'ibisubizo, twabonye amahirwe arenze 60 mu masosiyete akomeye y'ikoranabuhanga, harimo arenze 30 ava kuri Google gusa, birenze ibisubizo byose by'amashuri makuru ane akomeye mu Afurika.
Mu myaka itanu gusa, twagezeho ibyo nari ntekereje ku gihe kirekire. Twatangije kandi amaboko yacu y'incubator, kandi imishinga yacu ya mbere yamaze kugaragara mu gihe cyo kugerageza. Vuba aha, isi izabona ikoranabuhanga ryiza dukora ku mugabane. Urugendo rwakiriye ibyo twari twiteze byose kandi rushimangiye kwiyegurira kwanjye umurimo wa A2SV.
Ni ryari wabonye ko hari ingaruka nyinshi zo gukora aho gufasha abanyeshuri kubona imirimo mu masosiyete akomeye? Ibitekerezo by'imishinga ya CoreDev n'ihiganwa byavutse bite?
Impinduka z'isoko zatweretse gutekereza hirya yo gutoza impano gusa. Igihe amasosiyete manini y'ikoranabuhanga yatangiraga guhagarika kwandika no gusezera abakozi, byaragaragaye ko dukeneye inzira nshya zo gukora ingaruka. Twari tuzi ko dufite abanyeshuri bafite ubumenyi bungana n'ubw'aba Google, bityo twatangije imishinga ya CoreDev kugira ngo dukoreshye neza izi mpano. Iyi ntambwe yabaye kimwe mu bice by'ingenzi bya A2SV.
Twifuzaga kandi kugira ingaruka nini ku isoko ry'ikoranabuhanga mu Afurika. Ni yo mpamvu twiyemeje gukora igikorwa cy'umugabane wose kugira ngo tugaragaze impano z'Abanyafurika. Intego yacu yari ukurenza amahugurwa magufi asanzwe no gukora ikintu gifite ingaruka zirambye.
Guhindura umunyeshuri usanzwe w'ubuhanga ku buryo bw'injeniyeri ya Google mu mezi atatu ni ikintu kidasanzwe kandi gisanzwe cyane. Twifuzaga kwemeza ko iyi mpinduka atari iy'inshuro imwe ahubwo ni ikintu twashobora gusubiramo. Ni yo mpamvu twaremeje porogaramu y'uburezi ya A2SV igihe kirekire kandi ikomeye. Mu buryo nk'ubwo, aho gukora ihiganwa rigufi risanzwe, twahimbye Ihiganwa rya A2SV nk'igikorwa cy'amezi atatu gifite ibyiciro byinshi kugira ngo twizereko kwiga gukomeye n'ibisubizo byiza.
Ihiganwa ritangirana n'amahugurwa y'impuguke zo mu masosiyete akomeye y'ikoranabuhanga nka Google, Meta, LinkedIn, na TikTok. Izi mpuguke ziyobora abayihuriramo, zibafasha gutunganya ibitekerezo byabo ku byiciro bikurikira. Amasegonda, amara iminsi ibiri kandi akorerwa kure, atangira irushanwa. Amatsinda 32 akomeye yerekeza ku gice cya kabiri, aho yakira ibyumweru icyenda by'ubufasha bukomeye buturuka ku bujyanama n'impuguke kugira ngo bakore ibisubizo nyabyo.
Muri iki gihe, aya matsinda 32 arushanwa cyane kugira ngo aboneko mu ihiganwa rikomeye. Imishinga yabo ikomeza guhinduka, kandi ishyigikiwe n'ubuyobozi bw'impuguke, bitegura gushyira mu bikorwa ibitekerezo byabo bishya. Amatsinda umunani akomeye azajya muri Etiyopiya ku ihiganwa rikomeye, aho bazashyira ibisubizo byabo bihindura imbere y'abaturage, abacamanza, n'abashoramari bashobora kubafasha. Aya ni amahirwe yo kwerekana ubumenyi bwabo bw'ikoranabuhanga, ariko kandi n'icyerekezo cyabo cy'ejo hazaza h'Afurika.
Ubu buryo ntabwo bukora impano z'ikoranabuhanga gusa; bubaka abayobozi n'abahanga bashobora gutera imbere impinduka zikomeye. Turimo gukora urubuga aho ubwenge bwiza buteranyira kugira ngo bushireho ejo hazaza ry'ikoranabuhanga mu Afurika.
Intego za A2SV z'igihe kirekire ni izihe, kandi ubona ute kwagura ingaruka mu Afurika yose kuva mu 2030 no hejuru?
Icyerekezo cyacu cy'imyaka mike iri imbere ni ukwagura ibikorwa bya A2SV mu bihugu byinshi by'Afurika, kwagura porogaramu zacu z'uburezi bwa kure no mu maso kugira ngo tugere ku banyeshuri benshi. Tugamije gukora ibisubizo by'ikoranabuhanga bifite akamaro binyuze mu maboko yacu y'incubator, dukemura ibibazo bikomeye nk'ubuzima, uburezi, iterambere ry'abaturage, n'itumanaho.
Muri iki gihe, turimo guteza imbere imishinga y'ingenzi nka Adot, yibanda ku guteza imbere ubuzima bw'ababyeyi mu Afurika, na SkillBridge, itanga ibikoresho by'uburezi bishingiye kuri AI mu gufasha abanyeshuri. Imishinga nka AKIL ihuza imiryango itari iya Leta n'abakozi b'ubwitange kugira ngo bashyigikire iterambere ry'abaturage, mu gihe AfroChat itanga ibisubizo bya AI ku bantu n'ibigo. Byongeye kandi, RateEat iteza imbere uburambe bwo kurya, na Eskalate ihuza abahanga bacu b'Abanyafurika n'amahirwe ku isi. Iyi mishinga yashyizwe ahagaragara mu bikorwa bikomeye by'ikoranabuhanga nka GITEX Africa, igaragaza ubushobozi bwayo bwo gutera imbere impinduka zifatika.
Tureba imbere, twibanda ku kwagura cyane ibikorwa byacu. Mu myaka itanu iri imbere, tugamije gutoza abanyeshuri 8.500 b'urwego rwa Google no gutangiza imishinga 81 mishya izatera imbere ubuhanga n'ubucuruzi ku mugabane wose. Kuva mu 2030, intego yacu ni ukwagura iyi ngaruka kugeza ku banyeshuri 24.000 batojwe n'amasosiyete mashya 200. Mu mpera, kuva mu 2040, tugamije kugera ku banyeshuri miliyoni 2.6 no gushyigikira iterambere ry'amasosiyete mashya 20.000.
Iri terambere ry'ishyaka rizashyigikirwa n'uburezi bw'amaso no kwaguka kwa porogaramu zacu za kure, ritanga imbaraga ku banyeshuri kugira ngo bakore ibicuruzwa by'ikoranabuhanga bisubiza ibibazo by'abaturage. Icyerekezo cyacu cy'igihe kirekire ni uguhindura A2SV uruganda rw'amasosiyete mashya, ruhuza abahanga bato b'Abanyafurika n'amahirwe ku isi kandi ruteza imbere iterambere rirambye ku mugabane wose.
Ni ubuhe bufasha A2SV ikeneye muri iki gihe?
A2SV ikeneye byihutirwa ubufasha bw'amafaranga kugira ngo ikomeze umurimo wayo wo guha imbaraga abanyeshuri b'amashuri makuru y'Abanyafurika binyuze mu ikoranabuhanga. Inkunga yacu y'ubu izadushoboza gusa kugeza mu mpera z'Nzeli, kandi tugamije gutangiza igice gishya cy'uburezi muri Ukwakira. Nta bufasha bwihuse, tuzaba mu kaga ko guhagarika porogaramu zacu z'uburezi bw'ubuntu zamaze guhindura ubuzima bw'abanyeshuri 800 b'impano.
Turashaka abafasha - amasosiyete, fondasiyo, n'abantu ku giti cyabo - bizera imbaraga z'uburezi n'ubuhanga bwo guhindura. Inkunga zanyu z'amafaranga ni iz'ingenzi mu gukomeza porogaramu zacu no gushyigikira imishinga yacu y'incubation. Buri nkunga, nini cyangwa nto, idufasha kugera ku banyeshuri benshi no kwagura ingaruka zacu mu Afurika.
Ubufatanye bw'amasosiyete bushobora guha abanyeshuri bacu amahirwe y'agaciro y'imyitozo n'imirimo y'igihe cyose. Turashaka kandi abajyanama biyeguriye bashobora kuyobora abanyeshuri bacu no kubayobora mu mishinga yabo.
Sura a2sv.org/donate kugira ngo utange uyu munsi. Kugira ngo ubone amakuru menshi cyangwa uganire ku mahirwe y'ubufatanye, vugana na Emre Varol kuri emre@a2sv.org. Hamwe dushobora kurema ejo hazaza heza h'Afurika binyuze mu ikoranabuhanga.